Vấn đề sinh con thứ 3 luôn là mối quan tâm hàng đầu của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và Đảng viên, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định về kỷ luật và chính sách dân số có nhiều thay đổi. Tại thời điểm cuối năm 2020, việc áp dụng các hình thức xử lý kỷ luật đã được siết chặt hơn nhưng cũng mở ra những hướng đi nhân văn cho các trường hợp đặc thù.

1. Có con riêng và sinh thêm 2 con chung: Có được kết nạp Đảng?

Một trong những thắc mắc phổ biến là trường hợp người đã có con riêng từ cuộc hôn nhân trước, sau khi tái hôn sinh thêm con thì có bị coi là vi phạm chính sách dân số hay không. Theo quy định tại Quy định 05-QĐi/TW năm 2018, cụ thể tại khoản 6 Điều 2, cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ) thuộc các trường hợp sau sẽ không bị coi là vi phạm:

a) Sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ).
b) Sinh một con hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.

Như vậy, nếu bạn đã có 01 con riêng và sau đó sinh thêm 02 con chung với người vợ thứ hai (người chưa từng có con riêng), bạn hoàn toàn đủ điều kiện về chính sách dân số để được xem xét kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

2. Công chức sinh con thứ 3: Hình thức kỷ luật và ảnh hưởng đến lương

Đối với công chức, việc sinh con thứ 3 được xác định là hành vi vi phạm nghĩa vụ về dân số. Căn cứ vào Nghị định 104/2003/NĐ-CP, mỗi cặp vợ chồng có nghĩa vụ thực hiện quy mô gia đình ít con (từ một đến hai con).

Kể từ ngày 20/09/2020, khi Nghị định 112/2020/NĐ-CP có hiệu lực, hình thức kỷ luật đối với hành vi này đã được quy định rõ ràng tại Điều 8. Cụ thể, công chức vi phạm quy định về dân số lần đầu, gây hậu quả ít nghiêm trọng sẽ bị áp dụng hình thức kỷ luật Khiển trách.

Hệ quả trực tiếp của việc bị khiển trách là thời gian nâng bậc lương thường xuyên sẽ bị kéo dài. Theo Thông tư 08/2013/TT-BNV, tại khoản 3 Điều 2, công chức bị kỷ luật khiển trách sẽ bị kéo dài thời hạn nâng lương thêm 06 tháng.

3. Quyền lợi thai sản của giáo viên, viên chức khi sinh con thứ 3

Mặc dù việc sinh con thứ 3 có thể dẫn đến các hình thức kỷ luật về mặt hành chính hoặc Đảng, nhưng quyền lợi về Bảo hiểm xã hội (BHXH) của người lao động vẫn được đảm bảo. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, điều kiện hưởng chế độ thai sản không phụ thuộc vào số lượng con sinh ra.

Cụ thể, theo Điều 31, chỉ cần đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh, viên chức (giáo viên) sẽ được hưởng các quyền lợi sau:

• Thời gian nghỉ: 06 tháng theo quy định tại Điều 34.
• Trợ cấp một lần: Bằng 02 lần mức lương cơ sở cho mỗi con (Điều 38).
• Mức hưởng hàng tháng: Bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc (Điều 39).

4. Cảnh báo về việc "lách luật" và kỷ luật Đảng

Nhiều Đảng viên tìm cách xin xác nhận y tế không trung thực để tránh bị kỷ luật khi sinh con thứ 3. Tuy nhiên, đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm. Theo Quy định 102-QĐ/TW năm 2017, tại Điều 27, các hành vi gian dối sẽ bị xử lý nghiêm khắc:

1. Khiển trách đối với trường hợp khai báo hoặc xin xác nhận, giám định không trung thực về tình trạng sức khỏe để trốn tránh xử lý.
2. Cảnh cáo hoặc cách chức nếu tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Khai trừ khỏi Đảng nếu gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc có hành vi gian dối trong việc cho/nhận con nuôi để cố tình sinh thêm con.

Do đó, Đảng viên cần tuyệt đối trung thực và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Đảng và Nhà nước để tránh những hệ lụy đáng tiếc về sự nghiệp và uy tín chính trị.