Trong bối cảnh các hành vi vi phạm pháp luật thông qua hoạt động thanh toán ngày càng tinh vi, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 07/01/2021. Đây là động thái quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh tài chính quốc gia và ngăn chặn các dòng tiền bất hợp pháp chảy qua hệ thống ngân hàng.

Nhận diện các hành vi vi phạm trọng điểm

Theo nội dung tại Chỉ thị 02/CT-NHNN, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán phải đặc biệt lưu ý và ngăn chặn các nhóm hành vi sau:

• Giao dịch liên quan đến tệ nạn và tài sản ảo: Các giao dịch thẻ không phù hợp quy định pháp luật như hoạt động trò chơi có thưởng, cờ bạc, cá độ bóng đá, kinh doanh ngoại hối trái phép, chứng khoán không đúng quy định, và đặc biệt là các giao dịch liên quan đến tiền ảo, tiền điện tử.
• Thanh toán khống tại đơn vị chấp nhận thẻ: Đây là hành vi quẹt thẻ nhưng không phát sinh việc mua bán hàng hóa, dịch vụ thực tế mà mục đích chính là để rút tiền mặt trái phép từ hạn mức thẻ tín dụng.
• Lợi dụng hạn mức thẻ tín dụng: Sử dụng hạn mức thẻ tín dụng để chuyển tiền, ghi có vào tài khoản thanh toán hoặc các loại thẻ khác của chính khách hàng hoặc bên thứ ba không phải là đơn vị bán hàng.

"Tổ chức, phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán giám sát, kiểm tra, rà soát các giao dịch thẻ phát sinh tại đơn vị chấp nhận thẻ nhằm ngăn chặn các giao dịch thẻ không phù hợp quy định của pháp luật..."

Trách nhiệm của các tổ chức phát hành và thanh toán thẻ

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu trên, các ngân hàng và tổ chức phát hành thẻ cần rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ. Việc nhận biết khách hàng (KYC) và xác minh thông tin đơn vị chấp nhận thẻ phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Thông tư 19/2016/TT-NHNN.

Bên cạnh đó, các đơn vị cần tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo khách hàng tuyệt đối không thực hiện các hành vi như:

• Cho thuê, cho mượn tài khoản thanh toán.
• Mua bán, thuê hoặc cho thuê thẻ ngân hàng.
• Mở hộ thẻ cho người khác hoặc cung cấp thông tin thẻ cho các đối tượng không rõ lai lịch.

Sự phối hợp liên ngành trong phòng chống tội phạm tài chính

Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh việc trao đổi, chia sẻ thông tin giữa các ngân hàng và cơ quan bảo vệ pháp luật. Các giao dịch đáng ngờ cần được báo cáo kịp thời để xử lý theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền. Đối với các đơn vị chấp nhận thẻ có dấu hiệu vi phạm, ngân hàng phải kiên quyết chấm dứt hợp đồng và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp.

Việc triển khai Chỉ thị 02/CT-NHNN không chỉ giúp minh bạch hóa thị trường thanh toán mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng thẻ, tránh bị lôi kéo vào các đường dây tội phạm công nghệ cao.