Bước sang năm 2022, lĩnh vực quản lý đất đai tại Việt Nam chứng kiến một bước ngoặt quan trọng với việc ban hành và thực thi các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, Nghị định 04/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 06/01/2022) đã sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định tại Nghị định 91/2019/NĐ-CP, tạo ra hành lang pháp lý nghiêm khắc hơn đối với các sai phạm về đất đai.

Thay đổi căn bản trong định nghĩa hành vi 'Chiếm đất'

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 Nghị định 04/2022/NĐ-CP là việc sửa đổi điểm c khoản 2 Điều 3 Nghị định 91/2019/NĐ-CP về giải thích hành vi chiếm đất.

Theo quy định mới, hành vi chiếm đất bao gồm việc sử dụng đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê đã hết thời hạn sử dụng nhưng không được gia hạn, đồng thời đã có quyết định thu hồi đất được công bố và tổ chức thực hiện nhưng người sử dụng đất vẫn cố tình không chấp hành. Quy định này loại trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất nông nghiệp.

So với quy định cũ, điểm mới này yêu cầu tính pháp lý chặt chẽ hơn khi bắt buộc phải có sự hiện diện của quyết định thu hồi đất đã được công bố công khai. điều này giúp minh bạch hóa quá trình xử lý, tránh các tranh chấp không đáng có giữa cơ quan quản lý và người dân.

"c) Sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất đã hết thời hạn sử dụng mà không được Nhà nước gia hạn sử dụng đất và đã có quyết định thu hồi đất được công bố, tổ chức thực hiện nhưng người sử dụng đất không chấp hành (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất nông nghiệp);"

Quy định mới về xác định số lợi bất hợp pháp

Việc xác định và thu hồi số lợi bất hợp pháp có được từ vi phạm hành chính về đất đai luôn là vấn đề phức tạp. Nghị định 04/2022/NĐ-CP đã bổ sung khoan 10 Điều 7 Nghị định 91/2019/NĐ-CP để làm rõ vấn đề này:

• Đối với vi phạm trước ngày Nghị định 91/2019 có hiệu lực: Chỉ áp dụng thu hồi số lợi bất hợp pháp nếu các Nghị định xử phạt trước đây đã có quy định này.
• Thời gian tính số lợi: Được tính từ khi quy định về việc nộp số lợi bất hợp pháp có hiệu lực thi hành hoặc tính từ ngày xảy ra vi phạm (nếu vi phạm sau ngày Nghị định đầu tiên có quy định này có hiệu lực).

Lời khuyên pháp lý cho người sử dụng đất

Với những thay đổi mang tính siết chặt này, người sử dụng đất cần đặc biệt lưu ý đến thời hạn sử dụng đất ghi trên Giấy chứng nhận. Khi hết hạn, nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, cần chủ động thực hiện thủ tục gia hạn theo quy định của Luật Đất đai 2013 để tránh rơi vào tình trạng vi phạm hành chính dẫn đến bị xử phạt và thu hồi đất.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 04/2022/NĐ-CP không chỉ giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, đúng pháp luật.

Nếu có thắc mắc liên quan đến các quy định mới về xử phạt đất đai, quý độc giả có thể liên hệ các cơ quan chức năng hoặc chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết.