Thị trường ô tô Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi Chính phủ vừa ban hành quy định mới nhằm chuẩn hóa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe hơi. Theo đó, kể từ đầu năm 2018, cánh cửa nhập khẩu sẽ không còn rộng mở cho tất cả các đơn vị như trước đây.

Rào cản pháp lý mới: Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô

Ngày 17/10/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2017/NĐ-CP quy định về điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô. Đây được xem là một "bộ lọc" mạnh mẽ nhằm loại bỏ những đơn vị kinh doanh thiếu năng lực, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 14 và Điều 15 của Nghị định này, từ ngày 01/01/2018, doanh nghiệp chỉ được phép nhập khẩu ô tô sau khi được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô.

Điều kiện khắt khe để được cấp phép

Để có được tấm giấy phép này, doanh nghiệp phải đáp ứng hai điều kiện cốt lõi:

• Cơ sở bảo hành, bảo dưỡng: Phải có cơ sở thuộc sở hữu riêng, hoặc ký hợp đồng thuê, hoặc thuộc hệ thống đại lý ủy quyền đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.
• Năng lực triệu hồi: Phải có văn bản xác nhận được quyền thay mặt nhà sản xuất nước ngoài thực hiện lệnh triệu hồi ô tô lỗi tại Việt Nam.

Tiêu chuẩn cơ sở bảo dưỡng: Không còn chỗ cho sự tạm bợ

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị định là việc siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều 21 quy định doanh nghiệp phải đáp ứng tới 10 điều kiện về nhà xưởng, nhân lực, trang thiết bị đo lường và chẩn đoán động cơ hiện đại.

Việc quy định cụ thể về khu vực tiếp nhận, kho linh kiện và thiết bị chẩn đoán phần mềm (tuân thủ sở hữu trí tuệ) cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ hậu mãi cho xe nhập khẩu.

Trách nhiệm bảo hành và chế tài xử phạt

Nghị định 116 cũng nâng mức bảo hành tối thiểu lên đáng kể: 03 năm hoặc 100.000 km đối với ô tô con mới; và 02 năm hoặc 50.000 km đối với xe đã qua sử dụng. Đây là một thách thức không nhỏ đối với các đơn vị nhập khẩu nhỏ lẻ.

Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng trách nhiệm bảo hành hoặc cung cấp thông tin sai lệch, họ sẽ đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc. Theo Điều 19, Giấy phép kinh doanh nhập khẩu có thể bị tạm dừng hiệu lực hoặc thu hồi vĩnh viễn nếu vi phạm các quy định về triệu hồi xe hoặc duy trì điều kiện cơ sở bảo dưỡng.

Với những quy định mới này, thị trường ô tô Việt Nam từ năm 2018 hứa hẹn sẽ trở nên minh bạch hơn, nhưng cũng đồng thời là cuộc thanh lọc khốc liệt đối với các doanh nghiệp nhập khẩu không đủ tiềm lực.