Ngày 27/09/2018, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 87/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 215/2013/TT-BTC hướng dẫn về cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế. Ngay sau đó, Tổng cục Thuế cũng đã có Công văn 4376/TCT-QLN để phổ biến các điểm mới này đến các cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế.

1. Mở rộng trường hợp tạm dừng hoặc chưa thực hiện cưỡng chế thuế

Một trong những điểm nhân văn nhất tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 87/2018/TT-BTC là việc bổ sung các quy định về tạm dừng cưỡng chế. Theo đó, cơ quan thuế sẽ không tiến hành cưỡng chế đối với người nộp thuế nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đã có quyết định nộp dần tiền thuế nợ;
• Đã có quyết định gia hạn nộp thuế;
• Đã có thông báo không tính tiền chậm nộp.

Quy định này giúp doanh nghiệp đang gặp khó khăn tài chính tạm thời có thêm cơ hội để phục hồi sản xuất kinh doanh mà không bị áp lực từ các biện pháp cưỡng chế mạnh tay như phong tỏa tài khoản hay đình chỉ sử dụng hóa đơn.

2. Ưu tiên gửi quyết định cưỡng chế qua phương thức điện tử

Phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, khoản 2 Điều 1 Thông tư 87/2018/TT-BTC quy định rõ về việc gửi quyết định cưỡng chế. Đối với những người nộp thuế đã có tài khoản giao dịch thuế điện tử, quyết định cưỡng chế sẽ được gửi trực tiếp qua hệ thống này. Đây được coi là hình thức giao nhận chính thức và có hiệu lực pháp lý ngay lập tức.

Trong trường hợp chưa có tài khoản điện tử, cơ quan thuế vẫn duy trì hình thức giao trực tiếp hoặc gửi thư bảo đảm qua bưu điện. Đặc biệt, Thông tư cũng quy định cụ thể về trường hợp người nộp thuế trốn tránh không nhận quyết định: Nếu sau 3 lần gửi thư bảo đảm mà bị trả lại, hoặc đã niêm yết công khai tại trụ sở, quyết định vẫn được coi là đã giao thành công.

3. Cải cách thủ tục xác minh thông tin tài khoản

Trước đây, việc xác minh số tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế thường mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, theo khoản 4 Điều 1 Thông tư 87/2018/TT-BTC, cơ quan thuế được phép căn cứ trực tiếp vào cơ sở dữ liệu hiện có của ngành thuế hoặc dữ liệu từ các tổ chức, cá nhân liên quan để ban hành quyết định cưỡng chế trích tiền từ tài khoản.

Chỉ trong trường hợp cơ sở dữ liệu không đầy đủ, cơ quan thuế mới yêu cầu Kho bạc Nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng cung cấp thông tin. Điều này giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ thuế, đảm bảo tính kịp thời của các biện pháp cưỡng chế.

4. Chấm dứt hiệu lực quyết định cưỡng chế linh hoạt hơn

Tại khoản 3 Điều 1 Thông tư 87/2018/TT-BTC, quy định về chấm dứt hiệu lực quyết định cưỡng chế đã được bổ sung. Quyết định cưỡng chế sẽ hết hiệu lực ngay khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ nộp đủ tiền thuế, tiền phạt vào ngân sách, hoặc khi có quyết định gia hạn, nộp dần tiền thuế nợ.

Đặc biệt, đối với biện pháp cưỡng chế bằng thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, ngay trong ngày người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ hoặc được gia hạn, cơ quan thuế phải ban hành thông báo hóa đơn tiếp tục có giá trị sử dụng và đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.

Điều 3. Hiệu lực thi hành
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2018.

Việc nắm vững các quy định mới tại Thông tư 87/2018/TT-BTC không chỉ giúp cơ quan thuế thực thi đúng pháp luật mà còn giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.