Từ ngày 12/8/2024, hoạt động cấp tín dụng của các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) sẽ bước vào một giai đoạn mới với những quy định khắt khe hơn về giới hạn cho vay. Đây là nội dung trọng tâm tại Thông tư 13/2024/TT-NHNN, nhằm đồng bộ hóa với các quy định mới của Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Những đối tượng bị hạn chế cho vay: Kiểm soát chặt chẽ người nội bộ

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc siết chặt các đối tượng hạn chế cho vay. Theo quy định tại Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, QTDND phải căn cứ vào vốn tự có tại cuối ngày làm việc gần nhất để xác định hạn chế cho vay đối với các tổ chức, cá nhân sau:

• Tổ chức kiểm toán và kiểm toán viên đang thực hiện nhiệm vụ tại quỹ.
• Kế toán trưởng, Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Giám đốc và Phó giám đốc của chính quỹ đó.
• Cổ đông lớn và cổ đông sáng lập của tổ chức tín dụng.

Việc công khai các khoản vay này trước Đại hội thành viên là bắt buộc, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tránh tình trạng "sân sau" trong hoạt động tín dụng nội bộ.

Lộ trình giảm giới hạn cho vay: Bước đệm để an toàn hơn

Thay vì áp dụng một mức cố định ngay lập tức, Thông tư 13/2024/TT-NHNN đưa ra một lộ trình giảm dần giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và người có liên quan theo Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Cụ thể:

• Từ 01/7/2024 đến trước 01/01/2026: Giới hạn là 14% vốn tự có đối với một khách hàng; 23% đối với khách hàng và người có liên quan.
• Từ 01/01/2026 đến trước 01/01/2027: Giảm xuống còn 13% đối với một khách hàng; 21% đối với khách hàng và người có liên quan.
• Từ 01/01/2027 đến trước 01/01/2028: Tiếp tục giảm còn 12% đối với một khách hàng; 19% đối với khách hàng và người có liên quan.

Lộ trình này giúp các QTDND có thời gian điều chỉnh cơ cấu danh mục cho vay mà không gây sốc cho khách hàng, đồng thời từng bước nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

Các trường hợp ngoại lệ và quy định về dư nợ

Pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp không áp dụng giới hạn nêu trên, bao gồm các khoản cho vay từ nguồn vốn ủy thác mà quỹ không chịu rủi ro, hoặc các khoản vay có bảo đảm toàn bộ bằng tiền gửi tại chính quỹ đó.

Đặc biệt, đối với thành viên là pháp nhân, tổng mức dư nợ cho vay không được vượt quá tổng số vốn góp và số dư tiền gửi của chính pháp nhân đó tại quỹ tại mọi thời điểm. Đây là quy định then chốt để bảo vệ quyền lợi của các thành viên khác và sự ổn định của quỹ.

Lời khuyên cho các Quỹ tín dụng nhân dân

Các QTDND cần rà soát ngay danh sách khách hàng hiện tại để đối chiếu với lộ trình giảm giới hạn. Việc chủ động phân tán rủi ro, không tập trung vốn vào một nhóm khách hàng quá lớn không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là chiến lược sống còn để phát triển bền vững trong bối cảnh mới.