Thị trường vận tải hành khách tại Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi hàng loạt quy định mới chính thức có hiệu lực vào đầu năm tới. Không còn là những dự thảo trên giấy, các điều kiện về kinh doanh vận tải đã được cụ thể hóa nhằm nâng cao an toàn giao thông và minh bạch hóa hoạt động của các nhà xe.

Quy định mới về quyền sở hữu và quản lý phương tiện

Một trong những điểm mấu chốt được quy định tại Điều 13 Nghị định 158/2024/NĐ-CP chính là tính pháp lý của phương tiện. Cụ thể, xe ô tô kinh doanh vận tải phải thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của đơn vị kinh doanh thông qua hợp đồng thuê hoặc hợp tác kinh doanh rõ ràng.

"Trường hợp xe đăng ký thuộc sở hữu của thành viên hợp tác xã phải có hợp đồng dịch vụ giữa thành viên với hợp tác xã, trong đó quy định hợp tác xã có quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ quản lý, sử dụng, điều hành xe ô tô thuộc sở hữu của thành viên hợp tác xã."

Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng "xe dù, bến cóc" núp bóng các đơn vị vận tải nhưng thiếu sự quản lý chặt chẽ, gây mất trật tự an toàn giao thông.

Lắp đặt thiết bị giám sát: Không còn là lựa chọn mà là bắt buộc

Để tăng cường khả năng giám sát và xử lý vi phạm, pháp luật yêu cầu tất cả xe kinh doanh vận tải phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Đây là nội dung quan trọng được dẫn chiếu từ khoản 2 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.

Việc áp dụng công nghệ không chỉ giúp cơ quan chức năng quản lý tốt hơn mà còn bảo vệ chính tài xế và hành khách trong các tình huống tranh chấp hoặc tai nạn không mong muốn.

Niên hạn sử dụng xe: Phân loại chi tiết cho từng loại hình

Nghị định mới cũng đưa ra các mốc niên hạn sử dụng xe rất cụ thể, buộc các doanh nghiệp phải có lộ trình thay thế phương tiện cũ kỹ để đảm bảo chất lượng dịch vụ:

1. Xe chạy tuyến cố định và xe hợp đồng

• Cự ly trên 300km: Niên hạn sử dụng không quá 15 năm.
• Cự ly từ 300km trở xuống: Niên hạn sử dụng không quá 20 năm.

Lưu ý rằng xe chạy tuyến cố định phải có sức chứa từ 08 chỗ trở lên (không kể ghế lái).

2. Xe buýt và xe taxi

• Xe buýt: Sức chứa từ 08 chỗ trở lên, niên hạn không quá 20 năm.
• Xe taxi: Sức chứa dưới 08 chỗ, niên hạn không quá 12 năm. Đặc biệt, cấm sử dụng xe cải tạo từ xe lớn hơn 08 chỗ để làm taxi.

Đối với các loại xe sử dụng hợp đồng điện tử dưới 08 chỗ, niên hạn cũng được giới hạn ở mức không quá 12 năm, tương đương với xe taxi truyền thống để đảm bảo tính công bằng trong kinh doanh.

Lời khuyên cho các đơn vị vận tải

Với việc Nghị định 158/2024/NĐ-CP chính thức thay thế Nghị định 10/2020/NĐ-CP từ ngày 01/01/2025, các chủ xe và doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại đội ngũ phương tiện của mình. Việc chậm trễ trong việc cập nhật thiết bị hoặc sử dụng xe quá niên hạn có thể dẫn đến những mức phạt nặng, thậm chí là tước giấy phép kinh doanh vận tải vĩnh viễn.

Hãy đảm bảo rằng mọi hợp đồng thuê xe hoặc hợp tác kinh doanh đều được văn bản hóa và tuân thủ đúng các biểu mẫu pháp luật hiện hành để bảo vệ quyền lợi tối ưu cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên quản lý vận tải mới.