Hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp tại Việt Nam luôn là lĩnh vực được Nhà nước quản lý chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo tính minh bạch của thị trường. Với việc ban hành Nghị định 18/2023/NĐ-CP, Chính phủ đã đưa ra những rào cản pháp lý mới, buộc các doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ cấu trúc tổ chức và năng lực tài chính.

1. Thay đổi về nhân sự chủ chốt: "Lọc" sạch bộ máy lãnh đạo

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Nghị định 18/2023/NĐ-CP là việc siết chặt tiêu chuẩn đối với những người đứng đầu doanh nghiệp. Cụ thể, các chức danh như thành viên công ty hợp danh, chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân, cổ đông sáng lập hay người đại diện theo pháp luật không được bao gồm:

Tổ chức hoặc cá nhân từng giữ một trong các chức vụ nêu trên tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp trong thời gian doanh nghiệp đó đang hoạt động bán hàng đa cấp.

Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng "bình mới rượu cũ", khi những cá nhân từng điều hành các doanh nghiệp vi phạm lại tiếp tục đứng tên thành lập các đơn vị mới, gây rủi ro cho hệ thống người tham gia.

2. Thử thách mới cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)

Đối với các nhà đầu tư ngoại muốn thâm nhập thị trường đa cấp Việt Nam, Nghị định 18/2023/NĐ-CP bổ sung một điều kiện mang tính "sát hạch" năng lực thực tế. Theo đó, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là chủ sở hữu hoặc cổ đông phải có thời gian hoạt động bán hàng đa cấp trong thực tế tối thiểu là 03 năm liên tục ở một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác trên thế giới.

Điều này đảm bảo rằng chỉ những doanh nghiệp có kinh nghiệm vận hành quốc tế, có quy trình chuẩn chỉnh mới được phép triển khai mô hình này tại Việt Nam, hạn chế các dự án "ma" hoặc thiếu năng lực quản trị.

3. Duy trì các điều kiện nền tảng theo Nghị định 40/2018/NĐ-CP

Bên cạnh các điểm mới, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện cơ bản quy định tại Điều 7 Nghị định 40/2018/NĐ-CP, bao gồm:

• Vốn điều lệ: Phải đạt từ 10 tỷ đồng trở lên.
• Ký quỹ: Thực hiện ký quỹ tại ngân hàng thương mại theo đúng tỷ lệ quy định để đảm bảo nghĩa vụ đối với người tham gia.
• Hệ thống công nghệ: Phải có trang thông tin điện tử và hệ thống CNTT quản lý mạng lưới người tham gia minh bạch, rõ ràng.
• Quy tắc hoạt động: Có kế hoạch trả thưởng và chương trình đào tạo cơ bản phù hợp với quy định pháp luật.

Việc tuân thủ các quy định tại Nghị định 40/2018/NĐ-CP và các sửa đổi mới nhất không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng niềm tin với khách hàng và phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.