Chính phủ vừa ban hành Nghị định 45/2025/NĐ-CP quy định về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh và cấp huyện. Đây được xem là một bước đi quyết liệt trong việc tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương.

Khung số lượng "cứng": Không quá 10 phòng chuyên môn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới là việc giới hạn số lượng các phòng chuyên môn. Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 45/2025/NĐ-CP, căn cứ vào yêu cầu quản lý thực tế, địa phương sẽ quyết định thành lập các phòng phù hợp nhưng tuyệt đối không được vượt quá 10 phòng.

Điều 17. Khung số lượng phòng thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện

Căn cứ quy định tại Điều 15 và Điều 16 Nghị định này và yêu cầu quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực, địa phương quyết định việc thành lập các phòng cho phù hợp, bảo đảm không vượt quá 10 phòng.

Quy định này buộc các địa phương phải rà soát, sắp xếp lại các đơn vị hiện có, tránh tình trạng chồng chéo chức năng hoặc bộ máy quá cồng kềnh nhưng hoạt động kém hiệu quả.

Danh mục các phòng chuyên môn tổ chức thống nhất

Tại Điều 15 Nghị định 45/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định danh sách các phòng chuyên môn được tổ chức thống nhất ở cấp huyện bao gồm:

• Phòng Nội vụ: Tham mưu về tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, cải cách hành chính...
• Phòng Tư pháp: Quản lý công tác xây dựng pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật, hộ tịch, chứng thực...
• Phòng Tài chính - Kế hoạch: Quản lý tài chính, ngân sách, kế hoạch đầu tư.
• Phòng Giáo dục và Đào tạo: Quản lý giáo dục mầm non, phổ thông.
• Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị: Phụ trách quy hoạch, xây dựng, giao thông, công thương.
• Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin: Quản lý văn hóa, thể thao, du lịch, thông tin truyền thông và khoa học công nghệ.
• Phòng Y tế: Tham mưu về y tế dự phòng, khám chữa bệnh, an toàn thực phẩm.
• Thanh tra huyện: Thực hiện nhiệm vụ thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
• Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân: Đảm bảo điều kiện hoạt động cho HĐND và UBND.

Các phòng chuyên môn đặc thù và điều kiện thành lập

Bên cạnh các phòng thống nhất, Điều 16 Nghị định 45/2025/NĐ-CP cũng quy định về các phòng đặc thù tùy theo tính chất địa bàn:

• Phòng Tài nguyên và Môi trường: Tổ chức tại các quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương.
• Phòng Nông nghiệp và Môi trường: Tổ chức tại các huyện để phù hợp với đặc thù sản xuất nông nghiệp.
• Phòng Dân tộc và Tôn giáo: Chỉ được thành lập khi đáp ứng các tiêu chí về số lượng người dân tộc thiểu số (ít nhất 5.000 người) hoặc địa bàn xung yếu về an ninh quốc phòng.

Việc phân định rõ ràng giữa phòng "thống nhất" và phòng "đặc thù" giúp các địa phương linh hoạt hơn trong việc bố trí nhân sự và nguồn lực, đồng thời vẫn đảm bảo sự đồng bộ trong hệ thống hành chính quốc gia.

Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/3/2025. Các địa phương cần chủ động xây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy để đảm bảo đúng lộ trình và quy định của pháp luật.