Trong nỗ lực hoàn thiện hệ thống chính sách thuế đối với bất động sản, Bộ Tài chính đã đưa ra lấy ý kiến về Dự thảo Luật Thuế nhà, đất (hay còn gọi là Dự thảo Luật Thuế tài sản). Đây là một trong những dự án luật nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận bởi nó tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu hộ gia đình đang sở hữu nhà ở.

Dự thảo Luật Thuế nhà, đất đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận (ảnh minh họa)

Hiện nay, việc thu thuế liên quan đến đất đai đang được thực hiện theo quy định tại Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 2010. Tuy nhiên, đối với tài sản trên đất là nhà ở, hiện vẫn chưa có sắc thuế riêng biệt để điều tiết. Tại Dự thảo mới nhất, Bộ Tài chính đã đề xuất 3 phương án tính thuế đối với nhà ở như sau:

1. Phương án 1: Tính thuế dựa trên diện tích sàn xây dựng

Đây là phương án mang tính định lượng rõ ràng nhất. Theo đó, cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào tổng diện tích sàn xây dựng của ngôi nhà để xác định nghĩa vụ thuế. Cụ thể:

• Ngưỡng khởi điểm: Chỉ những ngôi nhà có diện tích trên 200m² mới thuộc diện chịu thuế. Diện tích này bao gồm toàn bộ diện tích sàn xây dựng, kể cả các công trình phụ, ban công (đối với căn hộ chung cư).
• Mức thuế suất tuyệt đối (tính theo năm):
  • Nhà cấp IV (từ 2 tầng trở lên): 2.000 đồng/m².
  • Nhà cấp III: 4.000 đồng/m².
  • Đối với nhà chung cư: Mức thuế dao động từ 1.000 - 4.000 đồng/m² tùy theo phân cấp công trình (Cấp I đến Cấp IV).

Việc phân loại cấp nhà sẽ quyết định mức thuế suất tuyệt đối phải nộp (ảnh minh họa)

2. Phương án 2: Tính thuế dựa trên giá trị tài sản (Ngưỡng 1 tỷ đồng)

Phương án này được đánh giá là đảm bảo tính công bằng hơn khi điều tiết vào những người sở hữu tài sản có giá trị lớn. Thay vì nhìn vào diện tích, cơ quan thuế sẽ nhìn vào giá trị thị trường (hoặc giá do UBND cấp tỉnh quy định) của ngôi nhà.

Theo Dự thảo, mức ngưỡng không chịu thuế được đề xuất là 01 tỷ đồng. Phần giá trị vượt trên 01 tỷ đồng sẽ phải chịu thuế suất lũy tiến từng phần.

Cụ thể biểu thuế dự kiến:

• Giá trị đến 01 tỷ đồng: Thuế suất 0% (Miễn thuế).
• Phần giá trị trên 01 tỷ đồng: Thuế suất dự kiến là 0,03%/năm.

Ví dụ: Nếu bạn sở hữu một căn nhà trị giá 1,5 tỷ đồng, bạn sẽ chỉ phải nộp thuế cho phần 500 triệu đồng vượt ngưỡng với mức thuế suất 0,03%.

3. Phương án 3: Tập trung đánh thuế từ căn nhà thứ hai trở đi

Đây là phương án nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ bất động sản và bỏ hoang nhà đất. Theo phương án này, người dân sở hữu một căn nhà duy nhất để ở sẽ không phải nộp thuế nhà. Thuế chỉ bắt đầu phát sinh khi cá nhân, hộ gia đình sở hữu từ căn nhà thứ hai trở lên.

Mức thuế suất áp dụng cho các căn nhà thứ hai trở đi cũng được tính theo mức thuế tuyệt đối tương tự như Phương án 1 (từ 1.000 đến 4.000 đồng/m² tùy loại cấp nhà và loại hình nhà ở).

Đánh giá tác động và lời khuyên pháp lý

Việc ban hành Luật Thuế nhà, đất là một xu thế tất yếu trong lộ trình cải cách thuế của Việt Nam, tương tự như nhiều quốc gia phát triển trên thế giới. Tuy nhiên, tại thời điểm tháng 5/2019, đây vẫn là các phương án nằm trong Dự thảo và đang tiếp tục được lấy ý kiến rộng rãi.

Người dân cần lưu ý theo dõi các thông báo chính thức từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện các giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất theo đúng quy định của Luật Đất đai là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi các chính sách thuế mới được áp dụng.

Lan Vũ