Bước ngoặt mới trong thẩm quyền tố tụng của Công an cấp xã

Từ ngày 01/7/2025, hệ thống pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng nhằm tăng cường năng lực đấu tranh phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là việc mở rộng thẩm quyền cho lực lượng Công an cấp xã trong việc thực hiện các biện pháp ngăn chặn khẩn cấp.

Theo quy định tại Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự 2025, cụ thể là tại khoản 11 Điều 1, danh sách những người có thẩm quyền ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đã được bổ sung thêm các chức danh tại địa phương.

Ai có quyền ra lệnh giữ người khẩn cấp từ năm 2025?

So với quy định cũ tại Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, quy định mới đã chi tiết hóa và mở rộng đối tượng thực hiện. Cụ thể, những người sau đây có quyền ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp:

• Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp.
• Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã (khi được phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án xảy ra trên địa bàn).
• Thủ trưởng các đơn vị độc lập cấp trung đoàn, Đồn trưởng Đồn biên phòng, Tư lệnh vùng Cảnh sát biển...

"Điều tra viên thuộc trường hợp quy định tại khoản 1a Điều 37 của Bộ luật này là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã."

Thời hạn "vàng" 12 giờ và trách nhiệm của cơ quan thụ lý

Pháp luật cũng đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt về thời gian để bảo vệ quyền con người. Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi giữ người hoặc nhận người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, Cơ quan điều tra phải thực hiện các công việc sau:

1. Tiến hành lấy lời khai ngay lập tức.
2. Ra quyết định tạm giữ, ra lệnh bắt người bị giữ hoặc phải trả tự do ngay nếu không đủ căn cứ.

Việc bổ sung thẩm quyền cho Công an cấp xã không chỉ giúp xử lý nhanh chóng các vụ việc nóng tại địa bàn mà còn giảm tải áp lực cho cơ quan điều tra cấp trên, đảm bảo mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được ngăn chặn kịp thời theo đúng tinh thần của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và các văn bản sửa đổi.