Chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất không chỉ là một quy định hành chính mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với các đối tượng chính sách, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Với việc Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, cùng với sự ra đời của Nghị định 103/2024/NĐ-CP, các quy định về miễn, giảm tiền sử dụng đất đã có nhiều điểm mới đáng chú ý, mở rộng cơ hội an cư cho hàng triệu người dân.

1. Các trường hợp được miễn 100% tiền sử dụng đất

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, việc miễn tiền sử dụng đất được áp dụng trong các trường hợp cụ thể nhằm hỗ trợ tối đa cho các đối tượng yếu thế và có công với cách mạng.

1.1. Miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức đất ở

Căn cứ khoản 1 Điều 18 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, người dân được miễn tiền sử dụng đất khi được giao đất, chuyển mục đích sử dụng hoặc cấp Sổ đỏ lần đầu trong hạn mức đối với:

• Người có công với cách mạng: Bao gồm thương binh, bệnh binh không còn khả năng lao động, hộ gia đình liệt sỹ không còn lao động chính.
• Người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số: Áp dụng cho các hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo.
• Trường hợp di dời khẩn cấp: Đất ở cấp cho người dân phải di dời do Nhà nước thu hồi đất vì nguy cơ đe dọa tính mạng con người (sạt lở, lũ lụt...).
• Giao đất tái định cư đặc biệt: Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất gắn liền với nhà ở mà không đủ điều kiện bồi thường đất ở, đồng thời không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã.

1.2. Miễn tiền sử dụng đất cho các dự án an sinh xã hội

Pháp luật cũng khuyến khích các hoạt động đầu tư vì cộng đồng thông qua chính sách miễn tiền sử dụng đất tại khoản 3 Điều 18 Nghị định 103/2024/NĐ-CP:

Miễn tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo quy định của pháp luật về nhà ở.

2. Các trường hợp được giảm tiền sử dụng đất

Bên cạnh việc miễn hoàn toàn, Nhà nước cũng áp dụng các mức giảm từ 20% đến 90% tùy theo đối tượng và khu vực địa lý.

2.1. Ưu đãi đặc biệt cho người có công

Theo Điều 105 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, mức giảm tiền sử dụng đất cho người có công được quy định rất chi tiết:

• Giảm 90%: Người hoạt động cách mạng trước 1945; thương binh, bệnh binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% - 80%.
• Giảm 80%: Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 41% - 60%.
• Giảm 70%: Thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 21% - 40%; người bị địch bắt tù, đày; thân nhân liệt sĩ.
• Giảm 65%: Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.

2.2. Giảm tiền sử dụng đất theo khu vực và đối tượng khác

Tại Điều 19 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, các mức giảm khác bao gồm:

• Giảm 50%: Áp dụng cho hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa bàn không thuộc vùng đặc biệt khó khăn.
• Giảm cho cán bộ, công chức vùng sâu: Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang đang công tác tại xã biên giới, hải đảo thuộc vùng đặc biệt khó khăn được giảm 50%; nếu thuộc vùng khó khăn được giảm 30%.
• Dự án hạ tầng nghĩa trang: Giảm từ 20% đến 50% tùy theo địa bàn đầu tư là vùng đặc biệt khó khăn, vùng khó khăn hay địa bàn khác.

3. Những lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục

Việc nắm rõ quy trình và điều kiện thụ hưởng sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình:

• Hạn mức đất ở: Việc miễn, giảm thường chỉ áp dụng trong hạn mức giao đất ở do UBND cấp tỉnh quy định. Diện tích vượt hạn mức (nếu có) vẫn phải nộp tiền theo quy định thông thường.
• Nguyên tắc áp dụng: Trong trường hợp một người thuộc nhiều đối tượng được hưởng cả miễn và giảm, hoặc nhiều mức giảm khác nhau thì được hưởng mức ưu đãi cao nhất.
• Thẩm quyền quyết định: Theo khoản 8 Điều 19 Nghị định 103/2024/NĐ-CP, Cục trưởng Cục thuế quyết định đối với tổ chức, Chi cục trưởng Chi cục thuế quyết định đối với hộ gia đình, cá nhân.

Trên đây là tổng hợp chi tiết về các trường hợp được miễn giảm tiền sử dụng đất theo quy định mới nhất. Chính sách này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tạo điều kiện để mọi người dân đều có cơ hội sở hữu nhà ở hợp pháp, ổn định cuộc sống.