Tai nạn giao thông đường sắt không chỉ gây ra những tổn thất đau lòng về người mà còn để lại những thiệt hại nặng nề về tài sản và hạ tầng quốc gia. Để có cơ sở pháp lý vững chắc trong việc xử lý, bồi thường và thống kê, Bộ Giao thông Vận tải đã ban hành các tiêu chí định lượng cụ thể nhằm phân định quy mô của từng vụ việc.

Cụ thể, tại Thông tư 23/2018/TT-BGTVT ngày 04/05/2018, cơ quan chức năng đã đưa ra bảng phân loại chi tiết dựa trên số lượng người thương vong và giá trị tài sản bị hư hỏng. Quy định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2018, thay thế cho các văn bản cũ trước đó.

4 mức độ phân loại tai nạn giao thông đường sắt

Theo quy định tại Điều 8 Thông tư 23/2018/TT-BGTVT, tai nạn giao thông đường sắt được chia thành các cấp độ sau:

1. Tai nạn ít nghiêm trọng

Đây là mức độ thấp nhất trong thang phân loại, thường áp dụng cho các vụ va chạm nhỏ hoặc sự cố kỹ thuật gây thương tích nhẹ. Cụ thể:

• Về người: Có từ 01 đến 05 người bị thương.
• Về tài sản: Gây thiệt hại có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng.

2. Tai nạn nghiêm trọng

Mức độ này bắt đầu ghi nhận thiệt hại về tính mạng hoặc số lượng người bị thương lớn hơn, đồng thời giá trị tài sản bị phá hủy cũng tăng đáng kể:

• Về người: Có 01 người chết hoặc có từ 06 đến 08 người bị thương.
• Về tài sản: Gây thiệt hại có giá trị từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

3. Tai nạn rất nghiêm trọng

Khi hậu quả của vụ tai nạn vượt quá ngưỡng nghiêm trọng, nó sẽ được xếp vào nhóm rất nghiêm trọng nếu thỏa mãn một trong các điều kiện:

• Về người: Có 02 người chết hoặc có từ 09 đến 10 người bị thương.
• Về tài sản: Gây thiệt hại có giá trị từ 500 triệu đồng đến dưới 01 tỷ 500 triệu đồng.

4. Tai nạn đặc biệt nghiêm trọng

Đây là mức độ cao nhất, thường là các vụ tàu trật bánh, đâm va trực diện hoặc tai nạn tại đường ngang gây hậu quả thảm khốc:

• Về người: Có từ 03 người chết trở lên hoặc có từ 11 người bị thương trở lên.
• Về tài sản: Gây thiệt hại có giá trị từ 01 tỷ 500 triệu đồng trở lên.

Trích dẫn Điều 8 Thông tư 23/2018/TT-BGTVT:
"1. Tai nạn giao thông đường sắt ít nghiêm trọng là tai nạn có từ 01 đến 05 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng.
2. Tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng là tai nạn có 01 người chết hoặc có từ 06 đến 08 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
3. Tai nạn giao thông đường sắt rất nghiêm trọng là tai nạn có 02 người chết hoặc có từ 09 đến 10 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng đến dưới 01 tỷ 500 triệu đồng.
4. Tai nạn giao thông đường sắt đặc biệt nghiêm trọng là tai nạn có từ 03 người chết trở lên hoặc có từ 11 người bị thương trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 01 tỷ 500 triệu đồng trở lên."

Ý nghĩa của việc phân loại mức độ tai nạn

Việc xác định chính xác mức độ tai nạn không chỉ đơn thuần là con số thống kê. Nó là căn cứ quan trọng để:

• Xác định thẩm quyền giải quyết: Tùy vào mức độ mà Hội đồng giải quyết tai nạn sẽ được thành lập ở cấp doanh nghiệp hay cấp Cục Đường sắt Việt Nam theo quy định tại Điều 5 và Điều 6 của Thông tư này.
• Căn cứ bồi thường thiệt hại: Làm cơ sở để các bên liên quan thực hiện trách nhiệm dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Các vụ tai nạn từ mức độ nghiêm trọng trở lên thường có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn giao thông đường sắt, cần sự can thiệp của cơ quan điều tra.

Người tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ các quy tắc an toàn khi băng qua đường sắt, đặc biệt là tại các đường ngang dân sinh không có rào chắn, để bảo vệ tính mạng cho chính mình và cộng đồng.