Từ ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, mang theo những quy định chặt chẽ hơn về việc xử lý nợ đọng thuế. Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh đặc biệt quan tâm chính là: Trường hợp nào sẽ bị cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính?

Khi nào người nộp thuế rơi vào "tầm ngắm" cưỡng chế?

Theo quy định tại Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025, việc cưỡng chế không chỉ đơn thuần là hình phạt mà còn là biện pháp bảo đảm nguồn thu ngân sách. Cụ thể, các trường hợp sau đây sẽ bị áp dụng biện pháp mạnh:

• Nợ thuế quá hạn: Đây là trường hợp phổ biến nhất. Theo khoản 1 Điều 48, nếu người nộp thuế có tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp, cơ quan thuế sẽ bắt đầu quy trình cưỡng chế.
• Hết thời hạn gia hạn: Nhiều doanh nghiệp được hưởng chính sách gia hạn nộp thuế, tuy nhiên, nếu hết thời gian này mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ, họ sẽ bị cưỡng chế ngay lập tức theo khoản 2 Điều 48.
• Có dấu hiệu tẩu tán tài sản: Một điểm đáng lưu ý tại khoản 3 Điều 48 là trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc có hành vi phát tán tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ.

Bên cạnh đó, việc không chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế hoặc tiếp tục vi phạm sau khi đã bị xử phạt về hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra thuế cũng là căn cứ để cơ quan chức năng ra quyết định cưỡng chế.

Trích dẫn Điều 48: "Người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế theo thời hạn ghi trên quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế, trừ trường hợp được hoãn hoặc tạm đình chỉ thi hành quyết định xử phạt."

Những trường hợp "ngoại lệ" chưa bị áp dụng biện pháp mạnh

Pháp luật cũng thể hiện tính nhân văn và linh hoạt khi quy định các trường hợp chưa hoặc không thực hiện cưỡng chế. Theo khoản 6 Điều 48, các khoản nợ không tính tiền chậm nộp hoặc được nộp dần (có bảo lãnh của tổ chức tín dụng) sẽ được tạm hoãn cưỡng chế.

Ngoài ra, cơ quan thuế cũng không thực hiện cưỡng chế đối với:

• Người nộp thuế nợ phí hải quan, lệ phí hàng hóa phương tiện vận tải quá cảnh.
• Số tiền thuế nợ đang trong quá trình làm thủ tục bù trừ qua hoàn thuế.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc bị cưỡng chế thuế có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng như phong tỏa tài khoản ngân hàng, đình chỉ sử dụng hóa đơn, thậm chí là tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật. Do đó, người nộp thuế cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế, thực hiện nộp đúng, nộp đủ và đúng hạn. Trong trường hợp gặp khó khăn tài chính, hãy chủ động làm hồ sơ xin gia hạn hoặc nộp dần tiền thuế nợ theo đúng trình tự pháp luật để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để đưa ra quyết định cuối cùng, đảm bảo tính nghiêm minh nhưng cũng phù hợp với thực tiễn hoạt động của người dân và doanh nghiệp.