Vấn đề bảo mật thông tin cá nhân trong lĩnh vực viễn thông luôn là tâm điểm chú ý của dư luận, đặc biệt là trong bối cảnh các vụ việc rò rỉ dữ liệu ngày càng phức tạp. Để tăng cường quyền lợi cho người tiêu dùng, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành quy định mới, buộc các nhà mạng phải chịu trách nhiệm cao hơn đối với dữ liệu của khách hàng.

Cụ thể, ngày 05/12/2018, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã ký ban hành Thông tư 16/2018/TT-BTTTT. Đây là văn bản quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung Thông tư 39/2016/TT-BTTTT về hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung trong lĩnh vực viễn thông.

Người dùng smartphone sẽ được bảo vệ thông tin cá nhân chặt chẽ hơn theo quy định mới (ảnh minh họa)

Bảo mật thông tin: Không còn là lời hứa suông

Điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 Thông tư 16/2018/TT-BTTTT chính là việc cụ thể hóa nghĩa vụ của doanh nghiệp viễn thông trong việc bảo vệ bí mật thông tin người dùng. Theo đó, nhà mạng:

"Đảm bảo bí mật thông tin của người sử dụng dịch vụ, chỉ được chuyển giao thông tin cho bên thứ ba khi có được sự đồng ý của người tiêu dùng trừ các trường hợp khác theo quy định của pháp luật."

Quy định này tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, ngăn chặn tình trạng mua bán, trao đổi dữ liệu cá nhân trái phép vốn đang gây bức xúc trong cộng đồng. Việc chuyển giao thông tin cho bất kỳ bên thứ ba nào (như các đơn vị quảng cáo, đối tác dịch vụ) đều phải có sự xác nhận đồng ý rõ ràng từ phía khách hàng.

Nghĩa vụ về chất lượng và chấm dứt hợp đồng

Bên cạnh vấn đề bảo mật, Thông tư mới cũng yêu cầu các doanh nghiệp phải đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp đúng như những gì đã công bố. Điều này giúp người dùng có cơ sở để khiếu nại nếu tốc độ internet hoặc chất lượng cuộc gọi không đạt chuẩn cam kết.

Về việc giao kết và chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp không được phép từ chối giao kết hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng với người sử dụng, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại Điều 26 Luật Viễn thông 2009. Điều này nhằm bảo vệ quyền tiếp cận dịch vụ thiết yếu của người dân, tránh tình trạng nhà mạng lạm dụng vị thế để gây khó dễ cho khách hàng.

Các nhà mạng phải minh bạch thông tin hợp đồng và điều kiện giao dịch với khách hàng (ảnh minh họa)

Thông báo trước 30 ngày khi ngừng kinh doanh

Một quy định mang tính thực tiễn cao khác là nghĩa vụ thông báo khi ngừng kinh doanh dịch vụ. Trong trường hợp doanh nghiệp muốn ngừng cung cấp một loại dịch vụ viễn thông nào đó, họ phải thông báo cho người sử dụng ít nhất 30 ngày trước khi chính thức thực hiện. Khoảng thời gian này đủ để khách hàng tìm kiếm phương án thay thế hoặc chuyển đổi sang nhà cung cấp khác mà không bị gián đoạn liên lạc.

Thay đổi trong quy trình giải quyết khiếu nại

Đáng lưu ý, Thông tư 16/2018/TT-BTTTT đã bãi bỏ quy định cứng nhắc về việc doanh nghiệp phải giải quyết khiếu nại trong vòng 05 ngày như trước đây. Thay vào đó, việc giải quyết khiếu nại sẽ được thực hiện theo thời hạn chung của pháp luật hiện hành, tạo sự linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo tính nghiêm minh.

Các quy định mới này chính thức có hiệu lực từ ngày 21/01/2019. Các doanh nghiệp viễn thông sẽ có 90 ngày kể từ ngày Thông tư có hiệu lực để rà soát, chỉnh sửa và đăng ký lại các mẫu hợp đồng, điều kiện giao dịch chung nhằm đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.

Việc ban hành Thông tư 16/2018/TT-BTTTT vào cuối năm 2018 được xem là bước đi quyết liệt của cơ quan quản lý trong việc làm trong sạch môi trường viễn thông, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của hàng chục triệu thuê bao di động và internet tại Việt Nam.