Trong bối cảnh xã hội hiện đại, những câu chuyện về ngoại tình, "người thứ ba" hay các mối quan hệ bất chính xuất hiện ngày càng dày đặc trên các phương tiện truyền thông. Không dừng lại ở góc độ đạo đức, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất cụ thể để bảo vệ chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Đặc biệt, trong giai đoạn cuối năm 2017 này, người dân cần nắm rõ các chế tài từ hành chính đến hình sự để tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc.

Ngoại tình dưới góc nhìn pháp lý: Thế nào là vi phạm?

Ngoại tình, hiểu theo ngôn ngữ pháp lý, chính là hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Nhà nước bảo hộ chế độ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng. Hành vi của người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Việc "chung sống như vợ chồng" được hiểu là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng (có con chung, có tài sản chung, được hàng xóm và xã hội coi là vợ chồng...). Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng xem xét xử lý vi phạm.

Xử phạt hành chính: Mức phạt tiền không hề nhỏ

Hiện nay, theo quy định tại Nghị định 110/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67/2015/NĐ-CP), hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng sẽ bị xử phạt như sau:

Điều 48. Hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ...

Như vậy, chỉ cần có hành vi chung sống như vợ chồng trái quy định, người vi phạm đã có thể bị phạt tới 3 triệu đồng. Đây là mức răn đe ban đầu trước khi các biện pháp hình sự được áp dụng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Án tù lên đến 3 năm

Tại thời điểm tháng 12/2017, việc xử lý hình sự đối với tội ngoại tình vẫn đang áp dụng theo Bộ luật Hình sự 1999. Cụ thể, tại Điều 147 quy định về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng:

• Khung 1: Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.
• Khung 2: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu phạm tội trong trường hợp đã có quyết định của Tòa án tiêu hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt chung sống mà vẫn duy trì quan hệ đó.

Điểm mới từ ngày 01/01/2018: Quy định rõ ràng hơn

Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) sẽ chính thức có hiệu lực. Tại Điều 182 của luật mới, các tiêu chí định tội đã được cụ thể hóa để tránh gây tranh cãi:

Hành vi ngoại tình sẽ bị truy cứu nếu gây ra hậu quả:

• Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
• Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm;
• Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát (mức phạt từ 06 tháng đến 03 năm tù).

Việc luật hóa chi tiết các hậu quả như "dẫn đến ly hôn" hay "làm cho người thân tự sát" cho thấy thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc xử lý các hành vi phá hoại hạnh phúc gia đình người khác.

Lời kết

Ngoại tình không chỉ để lại nỗi đau tinh thần kéo dài cho những người trong cuộc mà còn kéo theo những rắc rối pháp lý nghiêm trọng. Việc hiểu rõ các quy định của Bộ luật Hình sự và các nghị định liên quan là cách tốt nhất để mỗi cá nhân tự điều chỉnh hành vi, bảo vệ bản thân và gia đình trước những sóng gió của cuộc đời.