Trong nỗ lực cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Chính phủ đã ban hành Nghị định 143/2025/NĐ-CP. Văn bản này đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng khi phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương, đặc biệt là UBND cấp tỉnh, trong việc điều hành các hoạt động giáo dục tại cơ sở.

UBND cấp tỉnh được giao nhiều thẩm quyền mới trong quản lý giáo dục

Theo quy định tại Chương II Nghị định 143/2025/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp tỉnh giờ đây sẽ trực tiếp quyết định nhiều vấn đề mà trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều này giúp rút ngắn quy trình thủ tục và tạo sự chủ động cho địa phương.

• Công nhận chuẩn phổ cập giáo dục: Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền công nhận mức độ 1, 2 phổ cập giáo dục và xóa mù chữ mức độ 1. Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tập trung vào việc công nhận mức độ 3 và xóa mù chữ mức độ 2.
• Quản lý cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài: Việc thành lập, giải thể hoặc chuyển đổi loại hình các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông do cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế đề nghị sẽ do Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt.
• Liên kết thi chứng chỉ ngoại ngữ: Một điểm mới đáng chú ý là thẩm quyền phê duyệt liên kết tổ chức thi chứng chỉ năng lực ngoại ngữ nước ngoài cũng được giao về cho người đứng đầu chính quyền cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, các nhiệm vụ như cấp phép văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài hay đánh giá điều kiện dạy học tiếng dân tộc thiểu số cũng được phân cấp triệt để, giúp địa phương bám sát thực tiễn nhu cầu của người dân.

Thời gian áp dụng và lộ trình chuyển tiếp

Quy định về phân cấp, phân quyền này không chỉ là sự thay đổi về mặt văn bản mà còn đi kèm với lộ trình thực hiện cụ thể. Cụ thể, tại Điều 11 Nghị định 143/2025/NĐ-CP, văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025.

"Điều 11. Hiệu lực thi hành
1. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
2. Nghị định này hết hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2027..."

Việc áp dụng các quy định mới này sẽ kéo dài đến đầu năm 2027, trừ trường hợp có các văn bản quy phạm pháp luật mới thay thế hoặc được Quốc hội quyết định kéo dài thời gian áp dụng. Đây được xem là giai đoạn "thử nghiệm" quan trọng để đánh giá năng lực quản lý của địa phương trước khi tiến tới những cải cách sâu rộng hơn trong tương lai.

Tóm lại, Nghị định 143/2025/NĐ-CP là một bước đi quyết liệt của Chính phủ trong việc hiện thực hóa chủ trương "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", hứa hẹn sẽ mang lại luồng gió mới cho ngành giáo dục nước nhà.