Trong nỗ lực đảm bảo an toàn hệ thống tài chính quốc gia, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành những quy định mới nhất về cơ chế "phao cứu sinh" cho các tổ chức tín dụng gặp khó khăn. Kể từ ngày 01/7/2024, việc triển khai Thông tư 37/2024/TT-NHNN đã cụ thể hóa các kịch bản mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các tổ chức tài chính khác được phép thực hiện cho vay đặc biệt.

Cơ chế cho vay đặc biệt: Khi nào Ngân hàng Nhà nước 'ra tay'?

Cho vay đặc biệt không phải là hoạt động tín dụng thông thường mà là một công cụ điều hành đặc biệt nhằm ứng phó với các rủi ro hệ thống. Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 37/2024/TT-NHNN, NHNN sẽ thực hiện cho vay đặc biệt bằng nguồn tiền từ chức năng phát hành tiền của ngân hàng trung ương trong các tình huống khẩn cấp.

Cụ thể, các trường hợp bao gồm:

• Hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp: Đối với các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân hoặc tổ chức tài chính vi mô bị rút tiền hàng loạt, đe dọa đến khả năng chi trả cho người gửi tiền.
• Thực hiện phương án phục hồi: Cho vay đối với các tổ chức tín dụng đang trong tình trạng kiểm soát đặc biệt để triển khai các phương án phục hồi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Hỗ trợ chuyển giao bắt buộc: Đây là điểm mới quan trọng nhằm thực hiện các phương án chuyển giao bắt buộc theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Vai trò của Ngân hàng Hợp tác xã và các tổ chức tín dụng khác

Không chỉ NHNN, hệ thống pháp luật còn trao quyền cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và các tổ chức tín dụng khác tham gia vào quá trình hỗ trợ này. Điều này tạo ra một mạng lưới bảo vệ đa tầng, giúp xử lý nhanh chóng các sự cố tại chỗ, đặc biệt là ở cấp cơ sở như các quỹ tín dụng nhân dân.

Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam thực hiện cho vay đặc biệt đối với quỹ tín dụng nhân dân bị rút tiền hàng loạt hoặc đang trong diện kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án phục hồi.

Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng khác cũng có thể tham gia cho vay đặc biệt đối với các đơn vị bị rút tiền hàng loạt hoặc thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Điều này thể hiện tinh thần tương trợ và trách nhiệm chung trong việc duy trì sự ổn định của thị trường tài chính.

Tầm quan trọng của quy định mới đối với người gửi tiền

Việc ban hành Thông tư 37/2024/TT-NHNN đồng bộ với Luật Các tổ chức tín dụng 2024 mang lại sự an tâm lớn cho người dân. Khi một ngân hàng gặp sự cố thanh khoản, cơ chế cho vay đặc biệt sẽ đảm bảo nguồn tiền luôn sẵn sàng để chi trả cho người gửi tiền, ngăn chặn hiệu ứng domino và giữ vững niềm tin vào hệ thống ngân hàng.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, những quy định chi tiết về đối tượng, điều kiện và nguồn vốn cho vay đặc biệt sẽ giúp quá trình tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém diễn ra minh bạch, quyết liệt và hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.