Bước sang năm 2013, thị trường tài chính - ngân hàng Việt Nam đón nhận một luồng gió mới với việc chính thức áp dụng các quy định về cho vay ngoại tệ theo Thông tư 37/2012/TT-NHNN. Văn bản này không chỉ thay thế cho Thông tư 03/2012/TT-NHNN mà còn mở ra nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngoại tệ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và các dự án trọng điểm quốc gia.

Mở rộng phạm vi và đối tượng được vay ngoại tệ

Điểm đáng chú ý nhất của quy định mới chính là sự linh hoạt trong việc xác định các nhu cầu vốn được phép vay bằng ngoại tệ. Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 37/2012/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng được phép xem xét quyết định cho vay đối với nhiều trường hợp cụ thể:

• Thanh toán nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ: Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để thanh toán ra nước ngoài khi khách hàng có đủ nguồn thu ngoại tệ từ sản xuất kinh doanh để trả nợ.
• Nhập khẩu xăng dầu: Đây là quy định mang tính hỗ trợ cao, áp dụng cho các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu được Bộ Công thương giao hạn mức năm 2013. Ngay cả khi không đủ nguồn thu ngoại tệ, các doanh nghiệp này vẫn được xem xét vay vốn để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
• Sản xuất hàng xuất khẩu: Cho vay ngắn hạn đáp ứng nhu cầu vốn trong nước để thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới.
• Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài: Áp dụng cho các dự án, công trình quan trọng quốc gia đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư.

"Điều 3. Các nhu cầu vay vốn bằng ngoại tệ
1. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xem xét quyết định cho vay bằng ngoại tệ đối với các nhu cầu vốn như sau:
a) Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để thanh toán ra nước ngoài tiền nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ khi khách hàng vay có đủ ngoại tệ từ nguồn thu sản xuất - kinh doanh để trả nợ vay..."

Cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của tổ chức tín dụng

Mặc dù mở rộng đối tượng, nhưng Ngân hàng Nhà nước vẫn duy trì sự thận trọng cần thiết để đảm bảo ổn định thị trường ngoại hối. Các tổ chức tín dụng khi thực hiện cho vay phải đảm bảo cân đối được nguồn vốn, không làm ảnh hưởng đến các tỷ lệ an toàn hoạt động. Đặc biệt, đối với các nhu cầu vốn ngoài danh mục quy định, tổ chức tín dụng phải gửi văn bản đề nghị và được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện.

Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp có nguồn thu ngoại tệ ổn định giảm chi phí vay vốn so với vay bằng VND, đồng thời thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trong năm 2013. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần lưu ý về rủi ro tỷ giá và đảm bảo phương án kinh doanh khả thi để đáp ứng các điều kiện thẩm định khắt khe từ phía ngân hàng.

Thông tư 37/2012/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/01/2013, đánh dấu một bước đi quan trọng trong lộ trình quản lý ngoại hối của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, hướng tới mục tiêu vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam.