Trong nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới thực chất và bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình, Chính phủ đã ban hành quy định mới với những chế tài nghiêm khắc hơn đối với các hành vi phân biệt đối xử dựa trên giới tính. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm xóa bỏ những định kiến giới vốn đã tồn tại lâu đời trong đời sống gia đình Việt Nam.

Tăng mạnh mức phạt tiền đối với hành vi đối xử bất bình đẳng

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 76/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Điều 13 Nghị định 125/2021/NĐ-CP), mức phạt đối với các hành vi vi phạm bình đẳng giới trong gia đình đã có sự thay đổi đáng kể. Cụ thể:

“1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Cản trở hoặc không cho thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì lý do giới tính;
b) Đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình vì lý do giới tính.”

So với quy định cũ tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 125/2021/NĐ-CP (mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng), mức phạt mới đã tăng gần gấp đôi. Điều này cho thấy thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền tự chủ kinh tế và quyền được đối xử công bằng của mọi cá nhân trong mái ấm của mình.

Xử lý nghiêm hành vi đe dọa và áp đặt định kiến giới

Không chỉ dừng lại ở việc tăng mức phạt cho các hành vi cản trở kinh tế, Nghị định 76/2026/NĐ-CP còn mở rộng và chi tiết hóa các hành vi xâm phạm quyền bình đẳng giới với mức phạt lên đến 15.000.000 đồng.

Cụ thể, hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần nhằm cản trở thành viên gia đình tham gia định đoạt tài sản chung vì lý do giới tính sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng. Đặc biệt, nếu sử dụng vũ lực để thực hiện hành vi này, mức phạt sẽ tăng lên từ 12.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, một điểm mới đáng chú ý là việc xử phạt hành vi áp đặt trách nhiệm lao động gia đình hoặc các biện pháp tránh thai, triệt sản lên một giới nhất định. Đây là quy định nhằm bảo vệ quyền tự quyết về thân thể và chia sẻ trách nhiệm gia đình một cách công bằng, thay vì mặc định đó là "thiên chức" hay nghĩa vụ của riêng phụ nữ hoặc nam giới.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Hướng tới sự hàn gắn và công bằng

Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Các biện pháp này thường bao gồm:

• Buộc xin lỗi công khai: Người vi phạm phải xin lỗi người bị xâm phạm (trừ trường hợp nạn nhân từ chối).
• Khôi phục quyền lợi: Buộc khôi phục các quyền lợi hợp pháp đã bị xâm phạm do hành vi bất bình đẳng giới gây ra.

Việc áp dụng các quy định mới này không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn hướng tới việc giáo dục, thay đổi nhận thức của cộng đồng về Luật Bình đẳng giới 2006. Gia đình chỉ thực sự là tổ ấm khi mọi thành viên đều được tôn trọng, yêu thương và có cơ hội phát triển như nhau, không phân biệt là nam hay nữ.

Người dân cần nắm rõ các quy định này để tự bảo vệ quyền lợi của mình cũng như xây dựng một môi trường sống văn minh, bình đẳng ngay từ trong chính gia đình mình.