Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được ví như "mỏ vàng" mà các nền tảng mạng xã hội luôn tìm cách khai thác. Tuy nhiên, sự tự do này sẽ sớm bị giới hạn bởi những quy định nghiêm ngặt. Kể từ ngày 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, mang đến một "lá chắn" pháp lý vững chắc cho người dùng Internet tại Việt Nam.

Chấm dứt tình trạng "nghe lén" và đọc trộm tin nhắn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của luật mới là quy định tại khoản 5 Điều 29 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025. Theo đó, các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ mạng xã hội và truyền thông trực tuyến tuyệt đối không được thực hiện các hành vi xâm phạm quyền riêng tư của người dùng.

“Tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ mạng xã hội, truyền thông trực tuyến không được nghe lén, nghe trộm hoặc ghi âm cuộc gọi và đọc tin nhắn văn bản khi không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng các ứng dụng âm thầm thu thập thông tin qua micro hoặc đọc trộm nội dung hội thoại để phục vụ mục đích quảng cáo hướng đối tượng mà người dùng không hề hay biết.

Cấm dùng CCCD/Hộ chiếu để xác thực tài khoản mạng xã hội

Bên cạnh việc bảo vệ nội dung giao tiếp, khoản 2 Điều 29 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 cũng đưa ra một lệnh cấm quan trọng liên quan đến việc xác thực danh tính. Các nền tảng mạng xã hội không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung đầy đủ hoặc một phần giấy tờ tùy thân (như CCCD, CMND, hộ chiếu...) làm yếu tố xác thực tài khoản.

Điều này giúp giảm thiểu rủi ro lộ lọt thông tin định danh quan trọng, vốn là mục tiêu hàng đầu của các nhóm tội phạm mạng hiện nay. Thay vào đó, các nền tảng phải tìm kiếm những phương thức xác thực an toàn và ít xâm phạm hơn.

Trách nhiệm minh bạch của các nền tảng

Không chỉ dừng lại ở các lệnh cấm, khoản 6 Điều 29 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 còn yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ phải chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ người dùng, bao gồm:

• Công khai chính sách bảo mật dữ liệu một cách dễ hiểu.
• Giải thích rõ ràng mục đích, phạm vi thu thập và chia sẻ dữ liệu.
• Cung cấp công cụ để người dùng có thể tự truy cập, chỉnh sửa hoặc yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân của mình.
• Thiết lập các tùy chọn quyền riêng tư mặc định ở mức cao nhất.

Việc vi phạm các quy định này không chỉ dẫn đến những án phạt hành chính nặng nề mà còn có thể bị xử lý hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng, đảm bảo tính răn đe của pháp luật trong việc bảo vệ quyền con người trên không gian số.