Sự thay đổi về mức lương cơ sở theo lộ trình năm 2019 không chỉ tác động đến thu nhập trực tiếp của cán bộ, công chức mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến căn cứ tính đóng các chế độ an sinh xã hội. Trong đó, mức tiền lương tối đa đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc là một trong những chỉ số quan trọng nhất mà người lao động và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Cán bộ nhân sự tư vấn về các thay đổi trong chính sách bảo hiểm xã hội năm 2018 (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý về tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc

Theo quy định tại Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định bao gồm: mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động.

Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra một "ngưỡng trần" để đảm bảo tính cân đối của quỹ. Cụ thể, trường hợp tiền lương tháng cao hơn 20 lần mức lương cơ sở thì tiền lương tháng đóng BHXH bằng 20 lần mức lương cơ sở. Do đó, mỗi khi mức lương cơ sở được điều chỉnh, mức trần đóng BHXH cũng sẽ biến động tương ứng.

Lộ trình tăng lương cơ sở và mức trần đóng BHXH năm 2019

Dựa trên các văn bản pháp lý hiện hành tại thời điểm cuối năm 2018, lộ trình điều chỉnh mức lương cơ sở được xác định qua hai giai đoạn chính:

Giai đoạn 1: Từ ngày 01/01/2019 đến hết ngày 30/06/2019

Trong giai đoạn này, mức lương cơ sở vẫn được áp dụng theo quy định tại Nghị định 72/2018/NĐ-CP là 1,39 triệu đồng/tháng.

• Mức lương đóng BHXH tối đa: 1.390.000 đồng x 20 = 27.800.000 đồng/tháng.

Giai đoạn 2: Từ ngày 01/07/2019 trở đi

Căn cứ vào Nghị quyết 70/2018/QH14 về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2019, Quốc hội đã chính thức thông qua việc tăng mức lương cơ sở lên 1,49 triệu đồng/tháng (tăng thêm 100.000 đồng so với mức cũ).

• Mức lương đóng BHXH tối đa: 1.490.000 đồng x 20 = 29.800.000 đồng/tháng.

Sổ Bảo hiểm xã hội là tài sản quan trọng ghi nhận quá trình đóng và hưởng chế độ của người lao động (ảnh minh họa)

Bảng tổng hợp mức đóng BHXH tối đa năm 2019

Tỷ lệ trích đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động

Bên cạnh việc xác định mức lương căn cứ, người lao động cũng cần nắm rõ tỷ lệ trích đóng vào các quỹ thành phần. Theo quy định hiện hành, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc của người lao động là 10,5%, cụ thể:

• Quỹ hưu trí và tử tuất: 8%
• Quỹ bảo hiểm y tế: 1,5%
• Quỹ bảo hiểm thất nghiệp: 1%

Như vậy, đối với những người lao động có mức lương thực tế cao hơn mức trần (ví dụ lương 40 triệu đồng/tháng), thì số tiền trích đóng BHXH hàng tháng sẽ chỉ tính trên con số 27,8 triệu đồng (trong 6 tháng đầu năm) hoặc 29,8 triệu đồng (trong 6 tháng cuối năm).

"Tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động... Trường hợp tiền lương tháng quy định tại khoản này cao hơn 20 lần mức lương cơ sở thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bằng 20 lần mức lương cơ sở."
— Trích khoản 2 Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2014

Lời khuyên cho người lao động và doanh nghiệp

Việc tăng mức trần đóng BHXH đồng nghĩa với việc số tiền đóng vào quỹ của cả người lao động và người sử dụng lao động đều tăng lên đối với các nhóm thu nhập cao. Tuy nhiên, điều này cũng mang lại lợi ích lâu dài khi mức hưởng các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và đặc biệt là lương hưu sau này cũng sẽ cao hơn do được tính trên nền tiền lương đóng BHXH cao hơn.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật phần mềm kế toán và thông báo cho người lao động về sự thay đổi này để đảm bảo việc trích nộp BHXH đúng, đủ và kịp thời theo quy định của pháp luật.