Ngày 13/12/2019, Hội đồng Luật sư toàn quốc đã chính thức ban hành Quyết định 201/QĐ-HĐLSTQ về việc ban hành Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam mới. Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng, thiết lập những chuẩn mực đạo đức khắt khe hơn, nhằm nâng cao uy tín và thanh danh của nghề luật sư trong bối cảnh hội nhập.

Luật sư Việt Nam cần tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực đạo đức mới (ảnh minh họa)

Cấu trúc và sứ mệnh mới của nghề luật sư

So với Bộ Quy tắc cũ năm 2011, Bộ Quy tắc mới vẫn giữ nguyên bố cục gồm Lời nói đầu và 06 chương, nhưng số lượng quy tắc đã tăng từ 27 lên 32. Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là về mặt số lượng mà còn phản ánh sự chi tiết hóa các tình huống phát sinh trong thực tiễn hành nghề.

Theo Điều 1 Quyết định 201/QĐ-HĐLSTQ, Bộ Quy tắc này chính thức thay thế cho văn bản ban hành ngày 20/07/2011. Sứ mệnh của luật sư giờ đây được nhấn mạnh không chỉ là bảo vệ quyền lợi khách hàng mà còn là bảo vệ công lý, công bằng và xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Quy tắc 1. Sứ mệnh của luật sư: Luật sư có sứ mệnh bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, cơ quan, bảo vệ sự độc lập của tư pháp, góp phần bảo vệ công lý, công bằng, phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Những điểm mới 'đắt giá' trong quan hệ với khách hàng

Một trong những thay đổi quan trọng nhất nằm ở Quy tắc 7 về giữ bí mật thông tin. Luật sư không chỉ có nghĩa vụ giữ bí mật trong khi thực hiện dịch vụ mà còn phải duy trì nghĩa vụ này ngay cả khi dịch vụ đã kết thúc. Đặc biệt, luật sư còn có trách nhiệm yêu cầu nhân viên và đồng nghiệp trong tổ chức hành nghề cam kết không tiết lộ thông tin khách hàng.

Sự minh bạch và bảo mật là nền tảng trong quan hệ giữa luật sư và khách hàng (ảnh minh họa)

Về vấn đề thù lao, Quy tắc 8 yêu cầu luật sư phải giải thích rõ ràng căn cứ tính thù lao, phương thức thanh toán và phải ghi cụ thể trong hợp đồng dịch vụ pháp lý. Điều này giúp tránh những tranh chấp không đáng có và bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ pháp lý.

Các hành vi bị nghiêm cấm: 'Lằn ranh đỏ' không thể bước qua

Bộ Quy tắc 2019 đã bổ sung và làm rõ nhiều hành vi luật sư không được làm tại Quy tắc 9, bao gồm:

• Cấm quan hệ tình cảm bất chính: Luật sư không được lợi dụng nghề nghiệp để quan hệ tình cảm nam nữ bất chính với khách hàng (Quy tắc 9.9).
• Cấm hứa hẹn kết quả: Không được hứa hẹn, cam kết bảo đảm kết quả vụ việc nằm ngoài khả năng thực hiện (Quy tắc 9.8).
• Cấm môi giới nhận hoa hồng: Luật sư không được thuê, trả tiền môi giới khách hàng hoặc nhận tiền hoa hồng từ đồng nghiệp (Quy tắc 21.4).

Ứng xử với đồng nghiệp và cơ quan tiến hành tố tụng

Tính chuyên nghiệp còn được thể hiện qua cách luật sư đối xử với đồng nghiệp. Quy tắc 17 nhấn mạnh luật sư không được để kết quả thắng - thua làm ảnh hưởng đến tình đồng nghiệp. Các hành vi nhằm mục đích giành giật khách hàng như so sánh năng lực, xúi giục khách hàng từ chối đồng nghiệp đều bị nghiêm cấm.

Trong quan hệ với cơ quan tiến hành tố tụng, luật sư phải giữ thái độ lịch sự, tôn trọng nhưng vẫn phải đảm bảo tính độc lập của nghề nghiệp. Quy tắc 28 nghiêm cấm luật sư phát biểu sai sự thật trên phương tiện thông tin đại chúng nhằm gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của cơ quan tố tụng.

Kết luận và lời khuyên pháp lý

Việc ban hành Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam 2019 là một bước tiến lớn. Đối với các luật sư, đây là kim chỉ nam để tu dưỡng và rèn luyện. Đối với khách hàng, đây là cơ sở để giám sát và đặt niềm tin vào người bảo vệ quyền lợi cho mình. Khi thuê luật sư, người dân nên tìm hiểu kỹ các quy tắc này để đảm bảo mình đang nhận được dịch vụ pháp lý chuẩn mực và đạo đức.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 13/12/2019.