Vấn đề tặng quà và nhận quà tặng vốn là một trong những kẽ hở dễ dẫn đến hành vi tham nhũng, hối lộ. Để khắc phục tình trạng này, Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 đã dành riêng một Điều để quy định chi tiết, nhằm tạo ra cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với đội ngũ cán bộ, công chức.

Quy định nghiêm ngặt về việc nhận quà tặng

Theo tinh thần của đạo luật mới này, cơ chế kiểm soát việc nhận quà đã được nâng lên một mức độ cao hơn. Cụ thể, các cơ quan, tổ chức, đơn vị và đặc biệt là những người có chức vụ, quyền hạn tuyệt đối không được phép trực tiếp hoặc gián tiếp nhận quà tặng dưới bất kỳ hình thức nào.

Đối tượng tặng quà bị đưa vào diện kiểm soát bao gồm các cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc cá nhân có liên quan trực tiếp đến công việc mà cán bộ đó đang giải quyết, hoặc nằm trong phạm vi quản lý của họ. Việc cấm nhận quà "gián tiếp" là một điểm mới quan trọng, nhằm ngăn chặn tình trạng quà tặng được gửi thông qua người thân, bạn bè hoặc các mối quan hệ trung gian khác để trục lợi.

Cán bộ, công chức phải giữ vững liêm chính, kiên quyết từ chối các loại quà tặng có mục đích vụ lợi (ảnh minh họa)

Kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng tài sản công để tặng quà

Không chỉ siết chặt việc nhận quà, Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 còn đưa ra những quy định khắt khe đối với việc tặng quà của các cơ quan Nhà nước. Theo đó, các đơn vị không được sử dụng tài chính công, tài sản công để làm quà tặng một cách tùy tiện.

Pháp luật chỉ cho phép việc tặng quà trong một số trường hợp đặc biệt và có mục đích rõ ràng như:

• Phục vụ mục đích từ thiện, hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong xã hội.
• Phục vụ công tác đối ngoại theo quy định của Nhà nước.
• Các trường hợp cần thiết khác được pháp luật quy định cụ thể.

Điều này nhằm chấm dứt tình trạng dùng ngân sách Nhà nước để "biếu xén", ngoại giao không minh bạch, gây thất thoát tài sản của nhân dân.

Thượng tôn pháp luật là nền tảng để xây dựng bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh (ảnh minh họa)

Hiệu lực thi hành và kỳ vọng mới

Được Quốc hội thông qua vào ngày 20/11/2018, Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2019. Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết để cụ thể hóa các hành vi vi phạm cũng như hình thức xử lý đối với việc tặng và nhận quà trái quy định.

Việc luật hóa các quy định về quà tặng không chỉ là giải pháp ngăn ngừa tham nhũng mà còn góp phần xây dựng một nền công vụ liêm chính, nơi mà cán bộ, công chức thực thi nhiệm vụ dựa trên tinh thần phục vụ nhân dân thay vì vì những lợi ích vật chất cá nhân.

Hệ thống Pháp luật