Ngày 29/11/2024, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế cho các quy định cũ vốn đã bộc lộ nhiều bất cập trước sự phát triển phức tạp của các loại hình nhà ở và kinh doanh hiện nay. Dưới đây là 6 điểm mới đáng chú ý nhất mà mọi người dân và doanh nghiệp cần nắm rõ.

1. Siết chặt các hành vi bị nghiêm cấm

So với quy định cũ, Điều 14 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 đã bổ sung thêm các hành vi bị cấm nhằm bảo vệ lực lượng chức năng và ngăn chặn các tình huống giả mạo:

- Xúc phạm, đe dọa lực lượng PCCC và CNCH thực hiện nhiệm vụ;
- Lợi dụng nhiệm vụ để nhũng nhiễu, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi hợp pháp của cá nhân;
- Báo tình huống cứu nạn, cứu hộ giả;
- Lấn chiếm, gây cản trở hoạt động của phương tiện chữa cháy chuyên dụng.

2. Quy định mới cho nhà ở kết hợp kinh doanh

Đây là nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm sau hàng loạt vụ hỏa hoạn thương tâm tại các hộ kinh doanh. Điều 21 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 yêu cầu các hộ gia đình vừa ở vừa sản xuất, kinh doanh phải đảm bảo:

• Tuân thủ các điều kiện an toàn tại Điều 20 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.
• Có biển báo, biển chỉ dẫn thoát nạn rõ ràng.
• Khu vực sản xuất phải có giải pháp ngăn cháy cách biệt hoàn toàn với khu vực để ở.

3. Trách nhiệm cụ thể khi sử dụng điện

Phần lớn các vụ cháy hiện nay có nguyên nhân từ chập điện. Do đó, Điều 24 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 quy định rõ cá nhân, hộ gia đình phải lắp đặt thiết bị điện đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và thường xuyên kiểm tra, thay thế dây dẫn không đảm bảo an toàn.

4. Luật hóa hoạt động cứu nạn, cứu hộ

Trước đây, công tác cứu nạn, cứu hộ (CNCH) chủ yếu được quy định tại các Nghị định. Nay, Luật mới đã dành riêng Chương IV để quy định cụ thể về phạm vi, quyền hạn và trách nhiệm của người chỉ huy CNCH, đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với Hiến pháp về bảo vệ quyền con người.

5. Bãi bỏ các quy định chồng chéo cho công trình đặc thù

Để tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp, Luật mới đã bãi bỏ một số quy định về điều kiện an toàn PCCC đối với rừng, cảng, nhà ga... vốn đã có các quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành áp dụng trực tiếp.

6. Ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ

Tại Điều 52 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, Nhà nước khuyến khích và có chính sách ưu đãi cho các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, chuyển giao công nghệ hiện đại trong PCCC, đặc biệt là hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung.

Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp người dân tuân thủ pháp luật mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ tính mạng và tài sản của chính mình trước những rủi ro hỏa hoạn luôn rình rập.