Trong nỗ lực hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi 2025 (số 107/2025/QH15) đã chính thức được thông qua, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc quản lý và khai thác dữ liệu tư pháp tại Việt Nam. Với những thay đổi mang tính đột phá, luật mới không chỉ đơn thuần là sự kế thừa từ Luật Lý lịch tư pháp 2009 mà còn mở ra kỷ nguyên số hóa toàn diện trong lĩnh vực này.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Lý lịch tư pháp 2025

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc mở rộng phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. Giờ đây, thông tin không chỉ dừng lại ở án tích mà còn bao gồm cả các quy định về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã. Điều này giúp các cơ quan nhà nước có cái nhìn toàn diện hơn về nhân thân của cá nhân trong các giao dịch dân sự và kinh tế.

Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp sẽ được xây dựng tập trung và kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sự liên thông này đảm bảo tính chính xác, kịp thời và bảo mật tuyệt đối cho dữ liệu cá nhân của công dân.

"Thông tin lý lịch tư pháp được quản lý thống nhất, đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của công dân đồng thời phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính."

Cấp Phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID: Tiện lợi và bảo mật

Nếu trước đây, việc xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp thường gắn liền với những hàng dài chờ đợi tại Sở Tư pháp, thì với quy định mới, công dân từ đủ 16 tuổi trở lên có thể thực hiện yêu cầu này ngay trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Đây là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.

Luật cũng quy định rõ về quyền yêu cầu cung cấp thông tin của các cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức chính trị và cơ quan nhà nước để phục vụ công tác chuyên môn. Đặc biệt, trong một số trường hợp cụ thể, việc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp sẽ được miễn phí hoàn toàn, đặc biệt là khi cá nhân sử dụng thông tin hiển thị trực tiếp trên ứng dụng định danh.

Vai trò chủ trì của Bộ Công an trong quản lý dữ liệu

Theo quy định tại Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi 2025, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về lĩnh vực này. Trong đó, Bộ Công an đóng vai trò chủ trì trong việc xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao sẽ tạo nên một hệ thống tra cứu thông tin thông suốt và minh bạch.

Lời khuyên cho người dân

Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Người dân nên chủ động cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID và làm quen với các thao tác trực tuyến để có thể tận dụng tối đa những tiện ích mà luật mới mang lại. Việc nắm vững các quy định về quyền và nghĩa vụ trong lý lịch tư pháp sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong học tập, lao động và kinh doanh.

Để tra cứu chi tiết các điều khoản, quý độc giả có thể xem toàn văn tại chuyên trang Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi 2025 để cập nhật lược đồ và các văn bản hướng dẫn mới nhất.