Sau hơn 15 năm đồng hành cùng người dân, Luật Giao thông đường bộ 2008 đã chính thức hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình. Từ năm 2025, một chương mới trong quản lý giao thông tại Việt Nam sẽ bắt đầu khi đạo luật này được tách thành hai luật riêng biệt: Luật Đường bộ 2024 và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Việc phân tách này không chỉ là sự thay đổi về mặt văn bản mà còn là một bước tiến lớn nhằm chuyên nghiệp hóa công tác quản lý và bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến đi của người dân.

1. Luật Đường bộ 2024: Trọng tâm vào hạ tầng và phát triển vận tải

Được Quốc hội thông qua với số hiệu Luật Đường bộ 2024 (số 35/2024/QH15), đạo luật này tập trung vào việc xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng giao thông. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định về đường cao tốc và các dịch vụ hỗ trợ vận tải.

• Quy chuẩn đường cao tốc: Luật quy định rõ đường cao tốc phải được thiết kế, xây dựng theo tiêu chuẩn kỹ thuật riêng, đảm bảo an toàn tuyệt đối và tốc độ lưu thông cao.
• Vận tải đưa đón học sinh: Lần đầu tiên, hoạt động đưa đón trẻ em mầm non, học sinh bằng xe ô tô được quy định chặt chẽ, yêu cầu xe phải có thiết bị cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em.
• Phí đường bộ cao tốc: Quy định về việc thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với các tuyến đường do Nhà nước đầu tư để tái đầu tư hạ tầng.

2. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024: "Cuộc cách mạng" về quy tắc di chuyển

Nếu Luật Đường bộ lo về "phần cứng" (đường xá) thì Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15) lại tập trung vào "phần mềm" - chính là con người và phương tiện tham gia giao thông. Đây là đạo luật có tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến thói quen hằng ngày của hàng triệu tài xế.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt bao gồm:

• Hệ thống điểm Giấy phép lái xe: Mỗi bằng lái sẽ có 12 điểm/năm. Nếu vi phạm, tài xế sẽ bị trừ điểm trực tiếp trên hệ thống. Đây là biện pháp răn đe văn minh, giúp nâng cao ý thức tự giác.
• Phân hạng lại bằng lái: Các hạng bằng lái xe sẽ được điều chỉnh để phù hợp với thông lệ quốc tế, giúp người dân dễ dàng sử dụng bằng lái Việt Nam khi ra nước ngoài.
• Bảo vệ trẻ em: Từ ngày 01/01/2026, trẻ em dưới 10 tuổi hoặc cao dưới 1,35m không được ngồi cùng hàng ghế với tài xế khi tham gia giao thông bằng xe ô tô con.

3. Hệ thống văn bản hướng dẫn và Nghị định xử phạt mới nhất

Để các đạo luật này đi vào cuộc sống, Chính phủ đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết. Đáng chú ý nhất là Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

"Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và việc trừ điểm, phục hồi điểm Giấy phép lái xe..."

Bên cạnh đó, các văn bản như Nghị định 165/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đường bộ và Nghị định 151/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Trật tự an toàn giao thông cũng đóng vai trò then chốt trong việc vận hành bộ máy quản lý mới.

Việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp bạn tránh được những rắc rối pháp lý và các mức phạt nặng mà quan trọng hơn hết là bảo vệ an toàn cho chính bản thân và gia đình. Hãy là người tham gia giao thông có trách nhiệm và am hiểu pháp luật!