Từ ngày 01/7/2025, Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025 chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến cộng đồng doanh nghiệp. Với mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đạo luật này không chỉ sửa đổi các định nghĩa cơ bản mà còn mở ra những cơ hội mới cho đội ngũ trí thức trong bộ máy nhà nước.

1. Sửa đổi định nghĩa cổ tức và giá thị trường: Minh bạch và sát thực tế hơn

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất nằm ở việc chuẩn hóa các khái niệm tại Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020. Theo quy định mới, "cổ tức" được xác định rõ ràng là khoản lợi nhuận sau thuế, thay vì lợi nhuận ròng như trước đây. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc hạch toán và phân phối lợi nhuận cho cổ đông.

Bên cạnh đó, cách xác định "giá thị trường" của phần vốn góp cũng được chi tiết hóa. Đối với cổ phiếu niêm yết, giá thị trường sẽ dựa trên giá giao dịch bình quân trong vòng 30 ngày liền kề. Sự thay đổi này giúp ngăn chặn tình trạng thao túng giá và bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư trong các giao dịch chuyển nhượng vốn.

2. Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu giữ thông tin chủ sở hữu hưởng lợi

Nhằm tăng cường công tác phòng, chống rửa tiền theo tiêu chuẩn quốc tế, Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025 bổ sung nghĩa vụ thu thập và lưu giữ thông tin về "chủ sở hữu hưởng lợi". Đây là những cá nhân thực sự chi phối hoặc sở hữu vốn tại doanh nghiệp.

"Doanh nghiệp có nghĩa vụ thu thập, cập nhật, lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi được yêu cầu."

Quy định này được cụ thể hóa tại Điều 8 và Điều 11 Luật Doanh nghiệp 2020, buộc các doanh nghiệp phải minh bạch hóa cấu trúc sở hữu thực tế của mình.

3. Bước ngoặt: Công chức được phép làm chủ doanh nghiệp công nghệ

Đây được coi là một "cú hích" cho chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Thay vì cấm tuyệt đối như tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, quy định mới cho phép cán bộ, công chức, viên chức được thành lập và quản lý doanh nghiệp nếu hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Sự cởi mở này giúp tận dụng nguồn lực trí tuệ chất lượng cao từ khu vực công, thúc đẩy việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và đưa công nghệ vào đời sống sản xuất kinh doanh một cách mạnh mẽ hơn.

4. Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp: Phải nộp danh sách chủ sở hữu hưởng lợi

Kể từ ngày 01/7/2025, khi thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp bắt buộc phải kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi vào Giấy đề nghị đăng ký kinh doanh. Danh sách này bao gồm các thông tin cơ bản như họ tên, quốc tịch, tỷ lệ sở hữu hoặc quyền chi phối.

Đối với các doanh nghiệp đã thành lập trước đó, việc bổ sung thông tin này sẽ được thực hiện đồng thời khi doanh nghiệp có thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh gần nhất, giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính phát sinh.

5. Bãi bỏ quy định về chữ ký số và tài khoản đăng ký kinh doanh

Trong nỗ lực đơn giản hóa thủ tục, các quy định tại Điều 26 về việc bắt buộc sử dụng chữ ký số hoặc tài khoản đăng ký kinh doanh riêng biệt đã được bãi bỏ. Thay vào đó, Chính phủ sẽ có hướng dẫn mới về đăng ký điện tử, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

6. Điều chỉnh quy định về giảm vốn điều lệ và trái phiếu riêng lẻ

Luật mới cũng tinh chỉnh các quy định về tài chính doanh nghiệp. Cụ thể, quy định về giảm vốn điều lệ của công ty cổ phần tại Điều 112 được sửa đổi để linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trong quá trình tái cấu trúc vốn.

Đồng thời, các quy định về chào bán trái phiếu riêng lẻ cũng được bổ sung nhằm kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo vệ nhà đầu tư nhưng vẫn đảm bảo kênh huy động vốn hiệu quả cho doanh nghiệp.

Lời khuyên cho doanh nghiệp: Các chủ doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại cấu trúc sở hữu và chuẩn bị các thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi để sẵn sàng cập nhật theo quy định mới. Việc nắm vững những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tận dụng được các cơ hội từ chính sách ưu đãi trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo.