Bước sang tháng 8/2025, hệ thống pháp luật Việt Nam ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt văn bản quan trọng chính thức đi vào cuộc sống. Từ những thay đổi sát sườn về quyền lợi Bảo hiểm y tế cho trẻ em đến các cải cách mang tính đột phá trong quản lý vốn Nhà nước và thủ tục hải quan, đây là những thông tin mà bất kỳ người dân hay chủ doanh nghiệp nào cũng không nên bỏ lỡ.

1. Quyền lợi Bảo hiểm y tế cho trẻ em và học sinh: Những mốc thời gian cần nhớ

Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất là việc triển khai Nghị định 188/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm y tế, có hiệu lực từ ngày 15/8/2025. Chính sách này đã cụ thể hóa thời điểm thẻ BHYT của trẻ em có giá trị sử dụng, giúp các bậc phụ huynh chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe cho con em mình.

Cụ thể, đối với trẻ em dưới 6 tuổi, giá trị sử dụng của thẻ được xác định dựa trên ngày sinh:

• Trẻ sinh trước ngày 30/9: Thẻ có giá trị từ khi sinh đến hết ngày 30/9 của năm trẻ đủ 72 tháng tuổi.
• Trẻ sinh sau ngày 30/9: Thẻ có giá trị đến hết ngày cuối của tháng trẻ đủ 72 tháng tuổi.

Đối với học sinh lớp 12, một điểm mới mang tính khuyến khích là việc duy trì đóng BHYT đến hết ngày 31/12 của năm học cuối. Điều này không chỉ đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh liên tục mà còn giúp người tham gia không phải hoàn trả kinh phí hỗ trợ khi có sự thay đổi về đối tượng tham gia.

2. Bước tiến mới trong quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp

Từ ngày 01/8/2025, Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025 (số 68/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế cho quy định cũ từ năm 2014. Điểm đột phá nằm ở việc bổ sung đa dạng các nguồn vốn và tài sản để đầu tư vốn vào doanh nghiệp.

Theo quy định tại Điều 11 của Luật này, nguồn vốn đầu tư hiện nay không chỉ bó hẹp trong ngân sách nhà nước mà còn bao gồm:

"Tài sản công; Quỹ Đầu tư phát triển; Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ; lợi nhuận sau thuế được để lại để tăng vốn điều lệ; cổ tức được chia bằng cổ phiếu; thặng dư vốn cổ phần và các nguồn vốn hợp pháp khác."

Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế linh hoạt, giúp các doanh nghiệp nhà nước tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong bối cảnh kinh tế mới.

3. Cải cách thủ tục Hải quan và thúc đẩy Giao dịch điện tử

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, Nghị định 167/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/8/2025) đã đưa ra quy định cởi mở hơn: Doanh nghiệp sẽ được miễn kiểm tra sau thông quan tại trụ sở cơ quan hải quan, trừ khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.

Song song đó, Thông tư 51/2025/TT-BTC cũng chính thức áp dụng từ ngày 07/8/2025, mở rộng các phương thức nộp thuế điện tử thông qua Cổng thanh toán điện tử hải quan hoặc các ngân hàng phối hợp thu. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành tài chính, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí vận hành.

4. Miễn hợp pháp hóa lãnh sự và đơn giản hóa thủ tục nuôi con nuôi

Về lĩnh vực dân sự và hành chính, Nghị định 196/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 03/8/2025) đã mở rộng danh mục các loại giấy tờ được miễn hợp pháp hóa lãnh sự. Đặc biệt, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam có thể tự xác định tính xác thực của giấy tờ nước ngoài mà không bắt buộc yêu cầu thủ tục hợp pháp hóa rườm rà như trước đây.

Bên cạnh đó, Thông tư 10/2025/TT-BTP của Bộ Tư pháp cũng mang đến hệ thống biểu mẫu điện tử tương tác mới cho việc đăng ký nuôi con nuôi, cho phép người thực hiện thủ tục ký chữ ký số, thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến mức độ cao.

5. Trách nhiệm môi trường và chế độ cho lực lượng phòng thủ dân sự

Cuối cùng, không thể không nhắc đến Nghị định 119/2025/NĐ-CP quy định về lộ trình giảm nhẹ phát thải khí nhà kính giai đoạn 2025 - 2030. Các cơ sở sản xuất giờ đây phải có trách nhiệm xây dựng kế hoạch giảm phát thải dựa trên hạn ngạch được phân bổ, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Đồng thời, Nghị định 200/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 23/8/2025) cũng đã quy định rõ ràng các chế độ về tiền lương, phụ cấp đặc thù cho những người được huy động làm nhiệm vụ phòng thủ dân sự, đảm bảo quyền lợi xứng đáng cho những người tham gia bảo vệ an ninh, trật tự đất nước.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi pháp lý này không chỉ giúp cá nhân, tổ chức tuân thủ đúng quy định mà còn là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tận dụng các chính sách ưu đãi từ Nhà nước.