Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn minh bạch hóa mạnh mẽ

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đón nhận hàng loạt thay đổi quan trọng về mặt pháp lý. Những quy định mới không chỉ nhằm mục tiêu bảo vệ nhà đầu tư mà còn hướng tới việc nâng cao tiêu chuẩn chuyên môn cho đội ngũ hành nghề và siết chặt kỷ cương trong hoạt động quản lý quỹ.

1. Đa dạng hóa kênh đầu tư với các loại hình quỹ mới

Một trong những điểm sáng nhất là việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 136/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 98/2020/TT-BTC. Quy định này chính thức bổ sung khung pháp lý cho hai loại hình quỹ mới:

• Quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ: Yêu cầu đầu tư tối thiểu 80% NAV vào các tài sản an toàn như tiền gửi và công cụ nợ Chính phủ.
• Quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng: Mở ra kênh huy động vốn dài hạn cho các công trình trọng điểm quốc gia với tỷ trọng đầu tư vào trái phiếu dự án hạ tầng chiếm từ 65% NAV.

2. Cơ chế "Mức phòng vệ thanh khoản" lần đầu xuất hiện

Để bảo vệ quyền lợi cho những nhà đầu tư ở lại trong bối cảnh thị trường biến động, khoản 6 Điều 15 Thông tư 136/2025/TT-BTC đã đưa vào khái niệm "Mức phòng vệ thanh khoản". Đây là khoản phí áp dụng khi nhà đầu tư bán chứng chỉ quỹ trong điều kiện thanh khoản sụt giảm do nguyên nhân bất khả kháng. Toàn bộ số tiền này sẽ được hạch toán trực tiếp vào thu nhập của quỹ thay vì túi tiền của công ty quản lý.

3. Siết chặt tiêu chuẩn hành nghề chứng khoán

Theo Thông tư 135/2025/TT-BTC, từ ngày 01/01/2027, người hành nghề chứng khoán bắt buộc phải tham gia tập huấn kiến thức tối thiểu 08 giờ mỗi năm. Việc không hoàn thành yêu cầu này sẽ dẫn đến hệ quả bị công khai danh tính trên cổng thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

4. Kiểm soát chặt chẽ chứng quyền có bảo đảm

Nhằm hạn chế rủi ro mất khả năng thanh toán, Thông tư 122/2025/TT-BTC quy định tổng số cổ phiếu quy đổi từ chứng quyền không được vượt quá 10% lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Đồng thời, giá trị phát hành phải gắn liền với tỷ lệ vốn khả dụng của công ty chứng khoán, tạo ra màng lọc an toàn cho nhà đầu tư cá nhân.

Quy định mới tại Điều 10 Thông tư 122/2025/TT-BTC nhấn mạnh: Tổ chức phát hành phải duy trì tài sản ký quỹ tối thiểu bằng 50% giá trị chứng quyền đã phát hành và bảo đảm độ chênh lệch vị thế phòng ngừa rủi ro không quá 20%.

Những thay đổi này cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia.