Từ năm 2021, hệ thống tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức sẽ bước vào một cuộc "đại tu" lịch sử theo Nghị quyết 27-NQ/TW. Việc bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương để chuyển sang trả lương theo vị trí việc làm đang là tâm điểm chú ý của hàng triệu người lao động trong khu vực công.

Bước ngoặt lịch sử: Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương

Theo lộ trình cải cách được đề ra tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, từ năm 2021, một trong những thay đổi mang tính đột phá nhất chính là việc bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện hành. Thay vào đó, Nhà nước sẽ ban hành hệ thống bảng lương mới bằng số tiền cụ thể, căn cứ vào vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo.

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 11/2019), chúng ta vẫn đang áp dụng công thức truyền thống: Lương = Mức lương cơ sở x Hệ số lương. Tuy nhiên, cách tính này được đánh giá là chưa phản ánh đúng giá trị thực tế của sức lao động và còn mang nặng tính bình quân, cào bằng. Việc chuyển sang lương cơ bản bằng số tiền tuyệt đối sẽ giúp minh bạch hóa thu nhập và tạo động lực làm việc mạnh mẽ cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Cơ cấu tiền lương mới: 70% cơ bản, 30% phụ cấp

Một điểm mới đáng chú ý khác trong chính sách cải cách là việc thiết kế lại toàn bộ cơ cấu thu nhập. Tổng quỹ lương của các đơn vị sẽ được phân bổ theo tỷ lệ khoa học hơn:

• Lương cơ bản: Chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương.
• Các khoản phụ cấp: Chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương.
• Ngoài ra, Nhà nước còn bổ sung thêm quỹ tiền thưởng bằng khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm (không bao gồm phụ cấp) để thưởng cho những cá nhân có thành tích xuất sắc.

Xây dựng 5 bảng lương mới cho khu vực công

Nghị quyết 27 xác định rõ việc xây dựng 5 bảng lương mới để thay thế hệ thống bảng lương cũ, bao gồm:

1. Bảng lương chức vụ: Áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo (bầu cử và bổ nhiệm) trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cấp xã.
2. Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ: Áp dụng đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo.
3. Bảng lương sĩ quan quân đội, công an: Tính theo chức vụ, chức danh và cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm.
4. Bảng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an.
5. Bảng lương công nhân quốc phòng, công nhân công an.

Nguyên tắc xếp lương đối với vị trí lãnh đạo

Đối với những người giữ chức vụ lãnh đạo, nguyên tắc "giữ chức vụ nào hưởng lương chức vụ đó" sẽ được áp dụng triệt để. Nếu một người giữ nhiều chức vụ thì hưởng lương theo chức vụ cao nhất. Đặc biệt, sẽ bãi bỏ phụ cấp chức vụ lãnh đạo hiện nay vì mức lương chức vụ mới đã bao hàm cả yếu tố trách nhiệm lãnh đạo.

"Xây dựng 1 bảng lương chức vụ áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo (bầu cử và bổ nhiệm) trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cấp xã" - Trích Khoản 3 Mục II Nghị quyết 27-NQ/TW.

Xếp lương đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo

Đối với nhóm này, lương được tính theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức. Mỗi ngạch hoặc chức danh sẽ có nhiều bậc lương khác nhau. Những người có cùng mức độ phức tạp công việc sẽ được hưởng mức lương như nhau, không còn phân biệt thâm niên theo kiểu "sống lâu lên lão làng" một cách máy móc như trước đây.

Lời kết cho lộ trình 2021

Dù lộ trình áp dụng chính thức là từ năm 2021, nhưng ngay từ thời điểm cuối năm 2019 này, các cơ quan chức năng đang gấp rút hoàn thiện danh mục vị trí việc làm để làm căn cứ xếp lương. Đây là cuộc cải cách sâu rộng, hứa hẹn cải thiện đáng kể đời sống của cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước trong thời kỳ mới.