Kế toán doanh nghiệp 2026: Những thay đổi 'sống còn' từ Thông tư 99 thay thế Thông tư 200
Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp. Văn bản này sẽ chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC kể từ ngày 01/01/2026. Đây là một bước chuyển mình quan trọng, đòi hỏi các doanh nghiệp, kế toán trưởng và bộ phận tài chính phải nắm bắt kịp thời để vận hành hiệu quả trong năm tài chính mới.
Thông tư 99/2025/TT-BTC có những sửa đổi bổ sung quan trọng nào?
Việc chuyển đổi từ chế độ kế toán cũ sang mới không chỉ đơn thuần là thay đổi số hiệu văn bản mà còn bao gồm nhiều điều chỉnh sâu rộng về phạm vi, đối tượng và cách thức kiểm soát chứng từ. Dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung trọng yếu mà doanh nghiệp cần lưu ý:
| STT | Nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung | Nội dung chi tiết |
|---|---|---|
| 1 | Phạm vi điều chỉnh | - Bổ sung hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán bên cạnh phạm vi cũ. - Điều chỉnh cách diễn đạt: chuyển từ “không áp dụng” sang “được thực hiện theo quy định pháp luật về thuế”, giữ nguyên tinh thần Thông tư không điều chỉnh nội dung về thuế. |
| 2 | Đối tượng áp dụng | - Bổ sung đối tượng không áp dụng Thông tư: tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài – các đơn vị này áp dụng theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước. |
| 3 | Đơn vị tiền tệ trong kế toán | - Làm rõ tiêu chí xác định đơn vị tiền tệ kế toán là đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến giá bán hàng hóa, dịch vụ. - Bổ sung tiêu chí “đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến chi phí”, làm rõ chi phí nguyên vật liệu. |
| 4 | Quy định chung về chứng từ kế toán | - Bổ sung yêu cầu thực hiện chứng từ kế toán theo các văn bản hướng dẫn Luật Kế toán 2015. - Bổ sung tuân thủ các văn bản thay thế, ngoài văn bản sửa đổi, bổ sung. |
Siết chặt thẩm quyền ký và kiểm soát chứng từ
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Thông tư 99/2025/TT-BTC chính là việc làm rõ giới hạn thẩm quyền ký chứng từ. Cụ thể:
Kế toán trưởng (hoặc người được ủy quyền) không được ký thừa ủy quyền chức danh quản lý/điều hành doanh nghiệp trên chứng từ kế toán, trừ khi pháp luật có quy định khác.
Quy định này nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch và xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong công tác quản trị nội bộ. Doanh nghiệp cần rà soát lại quy chế tài chính và phân cấp thẩm quyền để tránh các sai sót pháp lý khi Thông tư có hiệu lực.
Lời khuyên cho doanh nghiệp
Để chuẩn bị tốt nhất cho lộ trình áp dụng từ năm 2026, các đơn vị cần chủ động thực hiện các bước sau:
- Đào tạo nhân sự: Tổ chức các buổi cập nhật kiến thức cho đội ngũ kế toán về hệ thống tài khoản và mẫu biểu mới.
- Cập nhật phần mềm: Làm việc với các đơn vị cung cấp giải pháp phần mềm kế toán để điều chỉnh hệ thống theo chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Rà soát quy trình: Chuẩn hóa lại quy trình lập, ký và lưu trữ chứng từ điện tử phù hợp với hướng dẫn mới.
Việc nắm vững các thay đổi giữa hai thông tư không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa quy trình vận hành tài chính, giảm thiểu rủi ro trong công tác kiểm tra, quyết toán thuế sau này.
hethongphapluat.com - Hệ thống giúp bạn nhìn rõ bức tranh toàn diện của quy định pháp luật.
• Lược đồ hiệu lực
• Văn bản liên quan
• Nội dung cập nhật liên tục
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, mang đến những điều chỉnh mang tính bước ngoặt trong chế độ kế toán doanh nghiệp. Cùng điểm qua các thay đổi quan trọng về chứng từ, tài khoản và thẩm quyền ký để đảm bảo tuân thủ pháp luật.
