Trong những tình huống hỏa hoạn "ngàn cân treo sợi tóc", việc tận dụng mọi nguồn lực tại chỗ, bao gồm cả tài sản của cá nhân và tổ chức để ngăn chặn giặc lửa là điều vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là: Nếu tài sản đó bị hư hỏng hoặc tiêu hao trong quá trình cứu hỏa, chủ sở hữu sẽ được bồi thường như thế nào? Cùng tìm hiểu các quy định pháp luật mới nhất về vấn đề này.

Quyền huy động tài sản trong tình thế cấp thiết

Theo quy định tại Điều 38 Luật phòng cháy và chữa cháy 2001 (được sửa đổi, bổ sung năm 2013), người chỉ huy chữa cháy có quyền huy động ngay lực lượng, phương tiện và tài sản của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân để phục vụ công tác cứu hỏa. Thậm chí, trong những tình huống khẩn cấp để ngăn chặn cháy lớn, người chỉ huy còn có quyền quyết định phá dỡ nhà, công trình hoặc vật chướng ngại.

Đây là một quyền hạn đặc biệt nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản chung của cộng đồng. Ngược lại, các cá nhân, tổ chức khi nhận được lệnh huy động phải có trách nhiệm chấp hành ngay lập tức để phối hợp cùng lực lượng chức năng.

Tài sản bị hư hỏng khi chữa cháy có được bồi thường?

Câu trả lời chắc chắn là CÓ. Nhà nước luôn có chính sách bảo đảm quyền lợi cho những người đã đóng góp tài sản trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Cụ thể, khoản 1 Điều 34 Luật phòng cháy và chữa cháy 2001 nêu rõ:

"Phương tiện, tài sản được huy động bị thiệt hại hoặc nhà, công trình bị phá dỡ theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 38 của Luật này được bồi thường theo quy định của pháp luật."

Bên cạnh đó, Điều 27 Nghị định 136/2020/NĐ-CP cũng tái khẳng định tài sản huy động phải được hoàn trả ngay sau khi kết thúc chữa cháy. Nếu tài sản bị tổn hao hoặc hư hỏng, chủ sở hữu sẽ được bồi thường thiệt hại thỏa đáng.

Mức bồi thường được tính toán như thế nào?

Một điểm mới đáng chú ý là từ ngày 01/7/2025, khi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 chính thức có hiệu lực, quy trình bồi thường sẽ được thực hiện tương tự như đối với tài sản bị trưng dụng.

Dựa trên các nguyên tắc của Luật trưng mua, trưng dụng tài sản 2008, mức bồi thường được xác định như sau:

• Trường hợp tài sản bị mất: Bồi thường bằng tiền dựa trên giá thị trường của tài sản cùng loại hoặc cùng tiêu chuẩn tại thời điểm đó, bao gồm cả các chi phí liên quan như lệ phí trước bạ.
• Trường hợp tài sản bị hư hỏng: Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm sửa chữa, khôi phục lại tài sản hoặc bồi thường chi phí để chủ sở hữu tự thực hiện việc sửa chữa.
• Bồi thường thiệt hại về thu nhập: Nếu việc huy động tài sản trực tiếp gây mất thu nhập thực tế, chủ sở hữu cũng sẽ được xem xét bồi thường khoản này.

Việc quy định rõ ràng về bồi thường không chỉ đảm bảo tính công bằng mà còn tạo tâm lý an tâm cho người dân, khuyến khích tinh thần tương thân tương ái và trách nhiệm cộng đồng trong công tác phòng chống hỏa hoạn.

Lời khuyên pháp lý: Khi tài sản của bạn được huy động để chữa cháy, hãy cố gắng ghi nhận lại tình trạng tài sản trước và sau khi bàn giao (nếu điều kiện cho phép) và giữ liên lạc với người chỉ huy chữa cháy để làm thủ tục hoàn trả hoặc bồi thường sau khi sự cố được kiểm soát.