Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng phát triển, việc di chuyển bằng các phương tiện vận tải công cộng hay xe hợp đồng đã trở thành nhu cầu thiết yếu của người dân. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý khi đặt bút ký vào một bản hợp đồng vận chuyển. Kể từ ngày 01/01/2025, những quy định mới tại Nghị định 158/2024/NĐ-CP sẽ chính thức áp dụng, mang đến những thay đổi quan trọng nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của hành khách.

Khái niệm Hợp đồng vận tải hành khách theo quy định mới

Về mặt dân sự, Bộ luật Dân sự 2015 đã đặt nền móng cơ bản cho loại hình giao dịch này. Tại Điều 522 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ:

Điều 522. Hợp đồng vận chuyển hành khách

Hợp đồng vận chuyển hành khách là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên vận chuyển chuyên chở hành khách, hành lý đến địa điểm đã định theo thỏa thuận, hành khách phải thanh toán cước phí vận chuyển.

Tuy nhiên, để phù hợp với thực tiễn quản lý vận tải đường bộ, khoản 1 Điều 17 Nghị định 158/2024/NĐ-CP đã chi tiết hóa khái niệm này. Theo đó, hợp đồng không chỉ là sự thỏa thuận về việc di chuyển mà còn bao gồm các cam kết về hành lý, hàng hóa đi kèm và trách nhiệm bồi thường. Đặc biệt, pháp luật hiện nay công nhận song song hai hình thức: văn bản giấy và hợp đồng điện tử.

05 Nội dung "bất di bất dịch" phải có trong hợp đồng từ 2025

Nhằm tránh tình trạng các đơn vị vận tải mập mờ về trách nhiệm, khoản 2 Điều 17 Nghị định 158/2024/NĐ-CP bắt buộc các hợp đồng vận tải hành khách phải chứa đựng các thông tin tối thiểu sau:

• Thông tin định danh: Tên, địa chỉ, mã số thuế và số định danh cá nhân (CCCD) của người đại diện đơn vị vận tải cũng như của hành khách hoặc người thuê vận tải.
• Lịch trình chi tiết: Thời gian bắt đầu, kết thúc; địa chỉ điểm đón, trả khách cụ thể và cự ly hành trình (km).
• Giá trị kinh tế: Tổng giá trị hợp đồng và phương thức thanh toán rõ ràng.
• Trách nhiệm pháp lý: Quyền và nghĩa vụ của các bên, cam kết thực hiện nghĩa vụ thuế và đặc biệt là quy định về đền bù thiệt hại.
• Kênh phản hồi: Số điện thoại tiếp nhận khiếu nại, tố cáo phải được ghi rõ trong hợp đồng.

Bước tiến mới: Hợp đồng điện tử và lưu trữ dữ liệu

Một trong những điểm sáng của quy định mới chính là việc đẩy mạnh số hóa. Tại Điều 18 Nghị định 158/2024/NĐ-CP, các đơn vị kinh doanh vận tải sử dụng hợp đồng điện tử phải đáp ứng các điều kiện khắt khe về phần mềm giao diện, đảm bảo gửi đầy đủ nội dung hợp đồng và hóa đơn điện tử đến tài khoản của hành khách ngay sau khi giao kết.

Đáng chú ý, dữ liệu hợp đồng điện tử phải được lưu trữ tối thiểu 03 năm để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan Thuế, Công an và Thanh tra đường bộ. Điều này giúp loại bỏ tình trạng "xe dù, bến cóc" và đảm bảo hành khách luôn có bằng chứng pháp lý trong trường hợp xảy ra tranh chấp.

Lời khuyên cho hành khách

Khi tham gia các chuyến xe hợp đồng từ năm 2025, người dân nên chủ động yêu cầu đơn vị vận tải cung cấp bản sao hợp đồng hoặc xác nhận qua ứng dụng điện tử. Việc nắm rõ các thông tin về điểm đón trả và mức đền bù thiệt hại sẽ là "lá chắn" an toàn nhất cho mỗi hành trình của bạn.

Hy vọng những cập nhật về hợp đồng vận tải hành khách từ 01/01/2025 trên đây sẽ giúp bạn đọc tự tin và an tâm hơn khi sử dụng dịch vụ vận tải đường bộ.