Từ ngày 03/9/2025, hệ thống giáo dục Việt Nam sẽ chính thức áp dụng các quy định mới về tài chính theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thuần túy mà còn là kim chỉ nam cho việc xác định mức đóng góp của người học, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong giáo dục.

Nguyên tắc "Bù đắp và Tích lũy" đối với trường công lập

Một trong những điểm cốt lõi của quy định mới là việc xác định học phí tại các cơ sở giáo dục công lập phải dựa trên nguyên tắc bù đắp chi phí và có tích lũy. Điều này được thực hiện theo lộ trình tính đủ chi phí, nhưng phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hàng năm.

Đặc biệt, đối với các trường đại học công lập có chương trình đào tạo đạt chuẩn kiểm định chất lượng (trong nước hoặc quốc tế), Nhà nước trao quyền tự chủ cao hơn. Các đơn vị này được tự xác định mức thu học phí dựa trên định mức kinh tế - kỹ thuật do chính cơ sở ban hành, gắn liền với trách nhiệm giải trình công khai trước xã hội.

Cơ chế tự chủ và "trần" tăng giá tại các trường tư thục

Đối với khối dân lập và tư thục, Nghị định 238/2025/NĐ-CP tiếp tục khẳng định quyền chủ động trong việc xây dựng mức thu. Tuy nhiên, quyền tự quyết này không đồng nghĩa với việc tăng giá vô tội vạ.

Pháp luật quy định rõ lộ trình tăng học phí hàng năm không được vượt quá các ngưỡng sau:

• Không quá 15%: Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.
• Không quá 10%: Đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông.

Việc khống chế tỷ lệ tăng này nhằm bảo vệ quyền lợi của người học, tránh những cú sốc về tài chính cho gia đình trong suốt quá trình theo học.

Trách nhiệm công khai và giải trình

Dù là trường công hay trường tư, việc thuyết minh các yếu tố cấu thành giá dịch vụ giáo dục là bắt buộc. Các cơ sở phải công khai lộ trình tăng học phí cho toàn bộ khóa học để người học có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Điều này phù hợp với tinh thần của Luật Giá 2023 và Luật giáo dục 2019.

Việc áp dụng các nguyên tắc mới từ năm học 2025 - 2026 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường giáo dục cạnh tranh về chất lượng, đồng thời đảm bảo an sinh xã hội thông qua các chính sách miễn, giảm học phí đi kèm trong Nghị định này.