Tháng 5/2019, thị trường thủy sản Việt Nam xôn xao trước sự xuất hiện tràn lan của loài tôm càng đỏ, hay còn gọi là tôm hùm đất (tên khoa học: Procambarus clarkii). Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Công văn 3438/BNN-TCTS ngày 17/5/2019 nhằm siết chặt quản lý và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Tôm hùm đất: "Sát thủ" ẩn mình dưới lớp vỏ đỏ rực

Dù được nhiều người ưa chuộng như một món ăn thời thượng, nhưng ít ai biết rằng tôm hùm đất là loài sinh vật ngoại lai xâm hại có sức tàn phá khủng khiếp. Theo quy định tại Luật Thủy sản 2017 và Nghị định 26/2019/NĐ-CP, tôm hùm đất không có tên trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam.

Đặc tính của loài này là ăn tạp, hung dữ và có khả năng thích nghi cực cao. Chúng có thể đào hang sâu gây hư hại hệ thống đê điều, kênh mương và tiêu diệt các loài tôm, cá bản địa, làm suy giảm đa dạng sinh học nghiêm trọng. Việc phát tán loài này ra môi trường tự nhiên được coi là một thảm họa đối với sản xuất nông nghiệp.

Chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi kinh doanh trái phép

Pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc kiểm soát các loài ngoại lai xâm hại. Căn cứ vào Luật đa dạng sinh học 2008, hành vi nuôi trồng, phát tán và kinh doanh loài ngoại lai xâm hại là vi phạm pháp luật.

Về mức xử phạt hành chính, tại thời điểm năm 2019, các hành vi này được điều chỉnh bởi Nghị định 155/2016/NĐ-CP. Cụ thể:

Theo Điều 43 Nghị định 155/2016/NĐ-CP, hành vi nuôi trồng loài ngoại lai xâm hại ngoài phạm vi kiểm soát có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng tùy theo mức độ thiệt hại và quy mô vi phạm.

Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân kinh doanh tôm hùm đất còn có thể bị tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động kinh doanh và buộc phải thực hiện các biện pháp tiêu hủy, cô lập sinh vật theo đúng quy trình kỹ thuật để tránh phát tán ra môi trường.

Lời khuyên cho người tiêu dùng và hộ kinh doanh

Trước sự quyết liệt của các cơ quan chức năng, người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác, không tiếp tay cho việc tiêu thụ các loài sinh vật ngoại lai xâm hại. Đối với các hộ kinh doanh, việc chạy theo lợi nhuận nhất thời mà phớt lờ các quy định tại Công văn 3438/BNN-TCTS có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nặng nề, thậm chí là phá sản do các mức phạt tiền rất lớn.

Hãy chung tay bảo vệ hệ sinh thái và nền nông nghiệp nước nhà bằng cách tuân thủ nghiêm túc các quy định về đa dạng sinh học và an toàn sinh học.