Thời điểm chuyển giao giữa năm 2015 và 2016 đánh dấu một cột mốc quan trọng với sự ra đời và có hiệu lực của hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật mới. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh các hoạt động kinh tế vĩ mô như thuế, ngân hàng mà còn chạm đến những vấn đề sát sườn của người lao động như tiền lương và hợp đồng lao động.

1. Thay đổi căn bản cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô

Một trong những điểm nóng được dư luận quan tâm nhất chính là quy định mới về thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xe ô tô dưới 24 chỗ. Theo quy định tại Nghị định 108/2015/NĐ-CP, giá làm căn cứ tính thuế TTĐB đối với cơ sở nhập khẩu ô tô dưới 24 chỗ là giá bán của cơ sở nhập khẩu nhưng không được thấp hơn 105% giá vốn xe nhập khẩu.

Đối với các đơn vị sản xuất, lắp ráp trong nước, giá tính thuế là giá bán của cơ sở sản xuất nhưng không được thấp hơn 7% so với giá bán bình quân của các cơ sở kinh doanh thương mại bán ra. Quy định này nhằm tạo ra sự công bằng giữa xe nhập khẩu và xe lắp ráp trong nước, đồng thời hạn chế tình trạng chuyển giá để trốn thuế.

2. Tăng lương tối thiểu vùng: Tin vui cho người lao động

Từ ngày 01/01/2016, mức lương tối thiểu vùng sẽ chính thức tăng thêm từ 250.000 đồng đến 400.000 đồng/tháng tùy theo từng khu vực. Đây là nội dung cốt lõi của Nghị định 122/2015/NĐ-CP.

Cụ thể, mức lương áp dụng cho các vùng như sau:

• Vùng I: 3.500.000 đồng/tháng.
• Vùng II: 3.100.000 đồng/tháng.
• Vùng III: 2.700.000 đồng/tháng.
• Vùng IV: 2.400.000 đồng/tháng.

Đáng chú ý, mức lương trả cho người lao động đã qua học nghề phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng nêu trên. Điều này khuyến khích người lao động nâng cao tay nghề và đảm bảo quyền lợi chính đáng cho lực lượng lao động có trình độ.

3. Linh hoạt hơn trong chi trả lương và kỷ luật lao động

Theo Thông tư 47/2015/TT-BLĐTBXH, quy định bắt buộc phải trả lương ngay trong tháng làm việc đã được bãi bỏ. Thay vào đó, người lao động hưởng lương tháng có thể được trả mỗi tháng một lần hoặc nửa tháng một lần tùy theo thỏa thuận.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng nhấn mạnh việc bảo vệ quyền lợi của người lao động đang nuôi con nhỏ. Cụ thể, người sử dụng lao động không được xử lý kỷ luật đối với người lao động đang nuôi con đẻ, con nuôi hoặc nuôi đứa trẻ mang thai hộ dưới 12 tháng tuổi.

4. Minh bạch thị trường bất động sản và nới lỏng quy định xây dựng nhà ở

Nhằm tạo ra một thị trường bất động sản lành mạnh, Nghị định 117/2015/NĐ-CP quy định về việc xây dựng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản thống nhất trên toàn quốc. Hệ thống này sẽ cung cấp các dữ liệu cơ bản, giúp người dân và doanh nghiệp có cái nhìn khách quan trước khi thực hiện các giao dịch.

Trong lĩnh vực xây dựng dân dụng, Thông tư 05/2015/TT-BXD mang đến tin vui cho các hộ gia đình khi cho phép chủ nhà được tự thiết kế và thi công đối với nhà ở riêng lẻ có tổng diện tích sàn nhỏ hơn 250m2 hoặc dưới 3 tầng (chiều cao dưới 12m). Quy định này giúp giảm bớt chi phí và thủ tục cho người dân khi xây dựng các công trình quy mô nhỏ.

5. Thúc đẩy thương mại biên giới và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu

Về lĩnh vực tài chính - ngân hàng, Thông tư 24/2015/TT-NHNN cho phép các doanh nghiệp được vay ngoại tệ ngắn hạn để kinh doanh hàng xuất khẩu qua biên giới đến hết ngày 31/03/2016. Đây là giải pháp tình thế nhằm hỗ trợ nguồn vốn cho các doanh nghiệp trong giai đoạn cao điểm cuối năm và đầu năm mới.

Đồng thời, Quyết định 52/2015/QĐ-TTg cũng quy định miễn thuế cho hàng hóa mua bán của cư dân biên giới có giá trị đến 2 triệu đồng/người/ngày/lượt. Chính sách này không chỉ thúc đẩy giao thương mà còn góp phần cải thiện đời sống cho người dân vùng biên viễn.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi chính sách này sẽ giúp các cá nhân và tổ chức chủ động hơn trong kế hoạch tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh ngay từ những ngày đầu năm 2016.