Trong bối cảnh các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và dự án có sử dụng đất đang ngày càng trở thành động lực quan trọng cho phát triển hạ tầng, việc hoàn thiện khung pháp lý về tài chính là yêu cầu cấp thiết. Ngày 09/02/2022, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08/2022/TT-BTC quy định về quản lý, sử dụng các khoản thu, chi trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư, thay thế các quy định cũ tại Thông tư 88/2018/TT-BTC.

Phạm vi điều chỉnh rộng hơn, bao quát các loại hình dự án mới

Điểm đáng chú ý đầu tiên của Thông tư 08/2022/TT-BTC là việc xác định rõ 03 nhóm dự án trọng tâm chịu sự điều chỉnh, bao gồm:

• Dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
• Dự án đầu tư có sử dụng đất.
• Dự án phải tổ chức đấu thầu theo pháp luật chuyên ngành và pháp luật về xã hội hóa.

Việc phân loại rõ ràng này giúp các bên mời thầu và nhà đầu tư dễ dàng đối chiếu quy định tài chính phù hợp với đặc thù của từng loại hình dự án, tránh sự chồng chéo hoặc lúng túng trong quá trình thực hiện.

Sự khác biệt về nguồn kinh phí đấu thầu giữa dự án PPP và dự án khác

So với Thông tư 88/2018/TT-BTC, quy định mới đã tách bạch rõ ràng nguồn kinh phí thực hiện công tác đấu thầu:

• Đối với dự án PPP: Kinh phí đấu thầu được bố trí từ nguồn vốn đầu tư công của cơ quan có thẩm quyền. Điều này phù hợp với tinh thần của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020.
• Đối với các dự án phải đấu thầu khác: Kinh phí được bố trí từ nguồn chi thường xuyên của bên mời thầu.

Bổ sung quy định về lập và phê duyệt dự toán chi thường xuyên

Một trong những "nút thắt" trước đây là thiếu hướng dẫn chi tiết về trình tự lập dự toán cho các dự án phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Thông tư 08/2022/TT-BTC đã bổ sung đầy đủ các quy định về thẩm quyền, hồ sơ và thủ tục phê duyệt dự toán kinh phí chi thường xuyên. Điều này giúp minh bạch hóa quá trình sử dụng ngân sách và tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác thanh quyết toán sau này.

Cơ chế quản lý linh hoạt theo mô hình tổ chức của bên mời thầu

Pháp luật mới cũng tính đến sự đa dạng trong mô hình tổ chức của các đơn vị thực hiện. Tùy thuộc vào việc bên mời thầu là Ban quản lý dự án, đơn vị chuyên môn trực thuộc hay đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị hành chính mà cơ chế quản lý, sử dụng kinh phí sẽ có những hướng dẫn cụ thể tương ứng. Sự linh hoạt này giúp tối ưu hóa bộ máy và đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà đầu tư.

Lưu ý về hiệu lực thi hành: Thông tư 08/2022/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 25/3/2022. Đối với các dự toán đã được phê duyệt trước ngày này, việc thanh quyết toán sẽ được thực hiện theo quy định mới mà không cần phải phê duyệt lại dự toán, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính cho các đơn vị.

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 08/2022/TT-BTC không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước mà còn là quyền lợi của các nhà đầu tư để đảm bảo tính công bằng, minh bạch trong quá trình tham gia đấu thầu các dự án trọng điểm quốc gia.