Trong nỗ lực tăng cường bảo mật và an toàn cho hệ thống thanh toán, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành những quy định mới khắt khe hơn về việc xác thực chính chủ. Tuy nhiên, để đảm bảo tính tiện lợi và phù hợp với thực tiễn, pháp luật cũng đã định hình rõ những ranh giới miễn trừ cụ thể.

Kể từ ngày 05/01/2026, Thông tư 45/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực, mang đến những sửa đổi quan trọng cho Thông tư 18/2024/TT-NHNN về hoạt động thẻ ngân hàng. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là việc làm rõ các trường hợp được miễn đối chiếu sinh trắc học.

Xác thực sinh trắc học giúp tăng cường bảo mật giao dịch ngân hàng (ảnh minh họa)

Quy định chung về đối chiếu sinh trắc học từ năm 2026

Theo quy định tại Điều 8 Thông tư 45/2025/TT-NHNN, thẻ ngân hàng chỉ được sử dụng để thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử khi đã hoàn thành việc đối chiếu khớp đúng thông tin sinh trắc học. Điều này áp dụng cho cả khách hàng cá nhân và người đại diện hợp pháp của tổ chức.

Việc đối chiếu này phải dựa trên các nguồn dữ liệu tin cậy như:

• Dữ liệu trong chip của thẻ Căn cước công dân/thẻ Căn cước.
• Tài khoản định danh điện tử (VNeID).
• Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Gặp mặt trực tiếp đối với người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định quốc tịch.

5 trường hợp đặc biệt được miễn đối chiếu sinh trắc học

Dù quy định về sinh trắc học là bắt buộc để phòng chống gian lận, nhưng theo khoản 6 Điều 16 Thông tư 18/2024/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 45), có 05 trường hợp ngoại lệ không cần thực hiện bước này:

1. Giao dịch bằng thẻ vật lý tại ATM

Khi bạn cầm thẻ cứng và thực hiện các thao tác rút tiền, chuyển khoản tại máy giao dịch tự động (ATM), hệ thống sẽ xác thực qua chip và mã PIN truyền thống mà không yêu cầu quét khuôn mặt hay vân tay bổ sung.

Giao dịch tại ATM bằng thẻ vật lý vẫn áp dụng phương thức xác thực truyền thống (ảnh minh họa)

2. Thanh toán tại các máy POS (điểm bán hàng)

Các giao dịch quẹt thẻ hoặc chạm thẻ tại thiết bị chấp nhận thẻ (POS) ở siêu thị, cửa hàng, nhà hàng... vẫn được thực hiện bình thường mà không cần đối chiếu sinh trắc học của chủ thẻ tại thời điểm thanh toán.

3. Rút tiền mặt tại quầy thông qua đại lý thanh toán

Trường hợp rút tiền mặt tại các thiết bị chấp nhận thẻ được lắp đặt tại chi nhánh, phòng giao dịch hoặc các điểm đại lý thanh toán của tổ chức cung ứng dịch vụ cũng nằm trong danh sách miễn trừ này.

4. Các giao dịch trích nợ tự động

Nếu bạn đã có thỏa thuận trích nợ tự động (Auto-debit) với tổ chức phát hành thẻ để thanh toán hóa đơn điện, nước, cước viễn thông... thì các giao dịch này sẽ được thực hiện tự động theo định kỳ mà không cần xác thực sinh trắc học mỗi lần phát sinh.

5. Chủ thẻ là các tổ chức đặc thù

Quy định đối chiếu sinh trắc học cũng không áp dụng đối với các tổ chức như:

• Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
• Các tổ chức tín dụng khác.
• Các tổ chức niêm yết theo quy định tại Luật Chứng khoán.
• Các tập đoàn lớn thuộc danh sách Fortune Global 500.

"Thẻ chỉ được sử dụng để thực hiện giao dịch thẻ bằng phương tiện điện tử khi đã hoàn thành việc đối chiếu đảm bảo khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học của chủ thẻ..."

Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp người dân chủ động hơn trong các giao dịch tài chính mà còn giúp nhận diện các tình huống cần tăng cường bảo mật theo đúng lộ trình chuyển đổi số của ngành ngân hàng.