Tình trạng SIM rác, SIM không chính chủ từ lâu đã là vấn nạn gây nhức nhối trong xã hội, là kẽ hở cho các hành vi lừa đảo công nghệ cao, đe dọa an ninh trật tự. Nhằm siết chặt quản lý thông tin thuê bao di động, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, mang đến những chế tài xử phạt vô cùng nghiêm khắc đối với cả người dùng di động lẫn các nhà mạng.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc xử phạt trực tiếp đối với hành vi sử dụng giấy tờ của người khác để đăng ký thông tin thuê bao (đăng ký SIM). Vậy cụ thể mức phạt này ra sao? Người dân cần lưu ý những gì để tránh bị phạt oan? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Dùng giấy tờ của người khác đăng ký SIM bị phạt đến 500.000 đồng/thuê bao

Theo quy định của pháp luật viễn thông, thông tin thuê bao di động phải được đăng ký bằng giấy tờ tùy thân hợp lệ, chính xác và trùng khớp với cá nhân thực tế sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp người dân tự ý mượn, mua lại hoặc sử dụng trái phép giấy tờ tùy thân (như Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân) của người khác để đăng ký SIM nhằm mục đích sử dụng ẩn danh hoặc thực hiện các hành vi không lành mạnh.

Kể từ ngày 01/07/2026, hành vi này sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 34 và điểm a khoản 1 Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định:

"1. Phạt tiền thuê bao viễn thông từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với mỗi số thuê bao do vi phạm một trong các hành vi sau đây trong trường hợp số lượng số thuê bao vi phạm từ 01 đến 10 số thuê bao:
a) Sử dụng giấy tờ có thông tin không chính xác; sử dụng giấy tờ tùy thân của các cá nhân, giấy tờ chứng nhận pháp nhân của tổ chức khác để thực hiện giao kết hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung;"

Như vậy, nếu một cá nhân sử dụng giấy tờ tùy thân của người khác (hoặc giấy tờ pháp nhân của tổ chức khác) để đăng ký thông tin thuê bao cho bản thân mình sử dụng, mức phạt sẽ dao động từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng cho mỗi số thuê bao vi phạm (áp dụng khi số lượng SIM vi phạm dưới 10 số).

Ví dụ thực tế: Anh A mượn thẻ Căn cước công dân của người bạn thân là anh B để ra cửa hàng viễn thông đăng ký thêm 02 SIM phụ cho mình sử dụng. Kể từ ngày 01/07/2026, nếu cơ quan chức năng hoặc nhà mạng rà soát và phát hiện hành vi này, anh A có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 400.000 đồng đến 1.000.000 đồng (tính gộp cho cả 02 số thuê bao vi phạm).

Bên cạnh đó, đối với các trường hợp vi phạm có quy mô lớn hơn (từ 11 số thuê bao trở lên), mức phạt tiền sẽ tăng lên rất cao theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Nghị định này:

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 11 đến 200 số;
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 201 đến 500 số;
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu số lượng thuê bao vi phạm từ 501 số trở lên.

2. Không sang tên SIM khi chuyển nhượng cho người khác cũng bị phạt

Một thói quen rất phổ biến của người dùng di động tại Việt Nam là tặng, bán hoặc cho người khác sử dụng lại SIM điện thoại cũ của mình mà không thực hiện thủ tục sang tên đổi chủ tại các nhà mạng. Hành vi này không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý của cơ quan chức năng mà còn đặt chính chủ thuê bao cũ vào những rủi ro pháp lý không đáng có nếu chiếc SIM đó được dùng vào mục đích xấu.

Để chấm dứt tình trạng này, Nghị định 174/2026/NĐ-CP cũng đã bổ sung chế tài xử phạt đối với hành vi này. Cụ thể, mức phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với mỗi số thuê bao (áp dụng cho quy mô từ 01 đến 10 số thuê bao) cũng sẽ được áp dụng đối với các hành vi sau:

• Không cập nhật lại thông tin thuê bao: Khi giấy tờ tùy thân có sự thay đổi (ví dụ đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chíp) hoặc khi tự kiểm tra phát hiện thông tin thuê bao không chính xác, hoặc khi nhận được thông báo yêu cầu chuẩn hóa từ nhà mạng nhưng không thực hiện;
• Không báo mất, thất lạc hoặc chấm dứt hợp đồng: Khi chủ thuê bao để mất, thất lạc SIM hoặc không còn nhu cầu sử dụng nhưng không đề nghị nhà mạng khóa, khôi phục hoặc chấm dứt hợp đồng;
• Không làm rõ được việc sử dụng thuê bao: Tổ chức, cá nhân đã ký hợp đồng với nhà mạng nhưng không chứng minh hoặc làm rõ được ai đang thực tế sử dụng các số thuê bao đó;
• Không giao kết lại hợp đồng khi chuyển nhượng: Chuyển quyền sử dụng số thuê bao cho người khác (cá nhân, tổ chức khác) sử dụng nhưng không ra nhà mạng làm thủ tục giao kết lại hợp đồng theo quy định.

Quy định này buộc người dân phải nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân của mình. Chiếc SIM điện thoại giờ đây không chỉ đơn thuần là công cụ liên lạc mà còn gắn liền với định danh điện tử, tài khoản ngân hàng, tài khoản dịch vụ công của mỗi công dân.

3. Người dùng cần làm gì để tránh bị phạt oan?

Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp và tránh nguy cơ bị xử phạt hành chính theo quy định mới của Nghị định 174/2026/NĐ-CP, người dùng di động cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp sau:

Bước 1: Chủ động kiểm tra thông tin thuê bao

Người dùng có thể dễ dàng tự kiểm tra xem số thuê bao mình đang sử dụng đã được đăng ký chính chủ hay chưa bằng cách soạn tin nhắn theo cú pháp chuẩn hóa của Bộ Thông tin và Truyền thông:

TTTB [Số giấy tờ tùy thân] gửi 1414 (miễn phí cước tin nhắn)

Hệ thống sẽ trả về thông tin chi tiết bao gồm: Họ tên, ngày tháng năm sinh, số giấy tờ tùy thân và danh sách các số thuê bao đang đăng ký dưới giấy tờ đó. Nếu phát hiện thông tin bị sai lệch hoặc có số điện thoại lạ đăng ký dưới tên mình, cần liên hệ ngay với nhà mạng để xử lý.

Bước 2: Thực hiện chuẩn hóa thông tin hoặc sang tên chính chủ

Trong trường hợp SIM đang sử dụng đứng tên người khác (bố mẹ, người thân hoặc chủ cũ), người dùng cần cùng chủ cũ (nếu có thể) mang theo giấy tờ tùy thân (CCCD gắn chíp) đến các điểm giao dịch của nhà mạng (Viettel, VinaPhone, MobiFone,...) để làm thủ tục chuyển nhượng, giao kết lại hợp đồng thuê bao.

Đối với các trường hợp thông tin thuê bao bị sai lệch nhẹ hoặc cần cập nhật từ CMND cũ sang CCCD mới, người dùng có thể thực hiện trực tuyến thông qua ứng dụng di động chính thức của các nhà mạng (như My Viettel, My VNPT, My MobiFone) một cách nhanh chóng và tiện lợi.

Bước 3: Tuyệt đối không cho mượn giấy tờ tùy thân

Người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cho người khác mượn, chụp ảnh giấy tờ tùy thân của mình để đăng ký SIM hộ hoặc thực hiện các giao dịch không rõ ràng. Việc cho mượn giấy tờ không chỉ khiến bạn đối mặt với nguy cơ bị phạt hành chính liên đới mà còn có thể bị kéo vào các vụ án lừa đảo, chiếm đoạt tài sản xuyên biên giới khi kẻ xấu sử dụng số điện thoại đó làm công cụ phạm tội.

Việc siết chặt quản lý thông tin thuê bao theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP là bước đi tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, giúp bảo vệ quyền lợi của chính người tiêu dùng và làm trong sạch không gian số tại Việt Nam.