Để chuẩn bị cho việc triển khai thí điểm chế định luật sư công theo Nghị quyết 24/2026/QH16 của Quốc hội (có hiệu lực từ ngày 01/10/2026), Bộ Tư pháp đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết này. Đây được xem là bước đi mang tính lịch sử nhằm xây dựng đội ngũ luật sư chuyên trách bảo vệ lợi ích của Nhà nước tại khu vực công.

Dự thảo Nghị định gồm 6 chương, 25 điều, tập trung làm rõ các quy định về tiêu chuẩn, quy trình đào tạo, tập sự hành nghề, cũng như các chế độ đãi ngộ đặc thù dành cho luật sư công. Dưới đây là những nội dung trọng tâm đáng chú ý nhất trong dự thảo.

1. Siết chặt quy trình đào tạo nghề luật sư công

Khác với luật sư hành nghề thông thường, luật sư công đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về quản lý nhà nước và các lĩnh vực pháp lý công. Về công tác đào tạo nghề, dự thảo Nghị định quy định chi tiết:

• Đối tượng tham gia: Người có Bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật được đăng ký tham dự khóa đào tạo nghề luật sư tại cơ sở đào tạo nghề luật sư.
• Thời gian đào tạo: Thời gian đào tạo nghề luật sư công là 12 tháng, tương đương với quy định tại Điều 12 Luật Luật sư 2006 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2012).
• Chứng nhận tốt nghiệp: Người hoàn thành chương trình đào tạo được cơ sở đào tạo cấp Giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư.

Việc duy trì thời gian đào tạo 12 tháng nhằm bảo đảm chất lượng đầu vào của đội ngũ luật sư công, giúp họ trang bị đầy đủ kỹ năng tranh tụng, tư vấn pháp luật và giải quyết các tranh chấp quốc tế phức tạp.

Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Nghị định thí điểm luật sư công (ảnh minh họa)

2. Các trường hợp được miễn đào tạo nghề luật sư công

Nhằm tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm chuyên môn sâu trong bộ máy nhà nước mà không làm phát sinh biên chế, dự thảo Nghị định kế thừa và cụ thể hóa các trường hợp được miễn đào tạo nghề luật sư theo Điều 13 Luật Luật sư 2006:

a) Giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật; tiến sỹ luật;

b) Đã từng là thẩm phán cao cấp, kiểm sát viên cao cấp, điều tra viên cao cấp, chấp hành viên cao cấp, thẩm tra viên cao cấp;

c) Đã từng là thẩm phán trung cấp, kiểm sát viên trung cấp, điều tra viên trung cấp; chấp hành viên chính, thẩm tra viên chính;

d) Chuyên viên cao cấp, pháp chế viên cao cấp, thanh tra viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp trong lĩnh vực pháp luật và tương đương;

đ) Chuyên viên chính, pháp chế viên chính, thanh tra viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật và tương đương.

3. Rút ngắn thời gian tập sự hành nghề đối với các đối tượng đặc thù

Thông thường, thời gian tập sự hành nghề luật sư theo Điều 14 Luật Luật sư 2006 là 12 tháng. Tuy nhiên, đối với cơ chế thí điểm luật sư công, dự thảo đề xuất rút ngắn thời gian tập sự cho các nhóm đối tượng đã có thâm niên công tác pháp luật:

• Tập sự 04 tháng: Áp dụng đối với người đã từng là thẩm phán trung cấp, kiểm sát viên trung cấp, điều tra viên trung cấp; chấp hành viên chính, thẩm tra viên chính và chuyên viên chính, pháp chế viên chính, thanh tra viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật và tương đương.
• Tập sự 06 tháng: Áp dụng đối với người có Giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư và đã có thời gian giữ ngạch chuyên viên, pháp chế viên, thanh tra viên, nghiên cứu viên, giảng viên trong lĩnh vực pháp luật và tương đương theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an từ 10 năm trở lên.

Người muốn tập sự sẽ lựa chọn và thỏa thuận với một tổ chức hành nghề luật sư để tập sự. Trong trường hợp không thỏa thuận được, người tập sự có thể đề nghị Sở Tư pháp nơi có trụ sở của cơ quan quản lý giới thiệu tổ chức hành nghề luật sư nhận tập sự.

4. Chế độ đãi ngộ và chính sách đặc thù vượt trội

Một trong những điểm mới mang tính đột phá của dự thảo Nghị định là việc quy định chi tiết chế độ đãi ngộ nhằm thu hút nhân tài làm luật sư công. Theo quy định tại Điều 10 Nghị quyết 24/2026/QH16:

• Ngoài lương công chức, viên chức, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ đặc thù tương tự như cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật theo Nghị quyết 197/2025/QH15.
• Khi tham gia giải quyết vụ việc, luật sư công được hưởng bồi dưỡng theo vụ việc với mức 0,5 lần mức lương cơ sở cho mỗi buổi làm việc.
• Đặc biệt, thu nhập từ công việc của luật sư công theo Nghị quyết này được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước.
• Nhà nước cũng sẽ chi trả toàn bộ phí gia nhập và duy trì tư cách thành viên Đoàn Luật sư cho luật sư công.

Chế định luật sư công sẽ được thí điểm tại 8 Bộ và 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (bao gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng) trong thời gian 02 năm, hứa hẹn sẽ tạo ra một bước chuyển mình mạnh mẽ cho công tác trợ giúp pháp lý và bảo vệ lợi ích công tại Việt Nam trong kỷ nguyên mới.