Theo thông tin mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vào đầu tháng 7/2005, một bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý dòng tiền đã được thực hiện. NHNN đã chính thức trình Chính phủ dự thảo Nghị định về thanh toán bằng tiền mặt, nhằm thay thế hoặc bổ sung cho các quy định đã dần trở nên lạc hậu trong bối cảnh kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ.

Siết chặt quản lý thanh toán giữa các tổ chức

Trọng tâm của dự thảo lần này hướng đến đối tượng là các tổ chức đã có tài khoản tại ngân hàng. Theo đó, việc thanh toán giữa các tổ chức này với nhau được khuyến khích thực hiện qua hệ thống ngân hàng để đảm bảo tính minh bạch và an toàn. Tuy nhiên, để tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động chi tiêu nhỏ lẻ, dự thảo vẫn cho phép các tổ chức được chi bằng tiền mặt đối với các khoản chi có giá trị dưới 10 triệu đồng.

Quy định này được xem là sự kế thừa và phát triển từ tinh thần của Nghị định 91-CP năm 1993 về tổ chức thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời bám sát thực tế triển khai Nghị định 64/2001/NĐ-CP.

Giao dịch cá nhân: Vẫn duy trì sự linh hoạt

Một điểm đáng chú ý mà dư luận đặc biệt quan tâm là phạm vi điều chỉnh đối với cá nhân. Theo nội dung dự thảo hiện tại, việc khống chế mức chi tiền mặt giữa các tổ chức với cá nhân, hoặc giữa các cá nhân với nhau vẫn chưa được đề cập tới. Điều này đồng nghĩa với việc người dân vẫn có thể tự do thực hiện các giao dịch mua bán, thanh toán bằng tiền mặt mà không bị giới hạn về hạn mức, bất kể giá trị giao dịch lớn hay nhỏ.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, việc chưa đưa cá nhân vào diện khống chế chi tiêu tiền mặt trong giai đoạn này là phù hợp với thói quen tiêu dùng của đại bộ phận người dân Việt Nam năm 2005. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức đối với mục tiêu giảm tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông mà Chính phủ đang hướng tới.

Việc thanh toán giữa các tổ chức đã có tài khoản với nhau không nhất thiết phải dùng tiền mặt, tuy nhiên các khoản chi dưới 10 triệu đồng, các tổ chức này vẫn có thể được chi bằng tiền mặt. Việc khống chế mức chi tiền mặt giữa các tổ chức với cá nhân, giữa cá nhân với nhau chưa được đề cập trong dự thảo lần này.

Dự thảo Nghị định này sau khi được Chính phủ thông qua kỳ vọng sẽ tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng hơn, thúc đẩy các tổ chức kinh tế tham gia sâu hơn vào hệ thống thanh toán hiện đại, giảm thiểu rủi ro và chi phí quản lý tiền mặt cho nền kinh tế.