Việc lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án có sử dụng đất luôn là vấn đề then chốt trong quản lý đầu tư và phát triển hạ tầng. Mới đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 10/2024/TT-BKHĐT, mang đến những thay đổi quan trọng trong việc thực hiện các dự án này, đặc biệt là sửa đổi Điều 6 Thông tư 09/2021/TT-BKHĐT.

Phân cấp mạnh mẽ trong phê duyệt yêu cầu năng lực nhà đầu tư

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là sự phân định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan nhà nước tùy theo thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của dự án. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình hành chính và tăng tính chủ động cho địa phương.

Đối với dự án thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ

Theo quy định mới, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đóng vai trò là cơ quan tổ chức đấu thầu. Sau khi có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, UBND tỉnh sẽ giao Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các bên liên quan để xây dựng yêu cầu sơ bộ về năng lực và kinh nghiệm. Điểm mới là quy trình này phải được báo cáo và phê duyệt trước khi chính thức công bố danh mục dự án.

Riêng với các dự án nằm trong khu kinh tế, quyền hạn được trao cho Ban quản lý khu kinh tế để tổ chức xác định và phê duyệt các tiêu chí này, tạo cơ chế "một cửa" thuận lợi cho nhà đầu tư.

Các cơ quan chức năng thảo luận về phương án lựa chọn nhà đầu tư cho dự án trọng điểm (ảnh minh họa)

Đối với dự án thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh

Tại cấp độ này, Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc Ban Quản lý khu kinh tế sẽ trực tiếp là cơ quan tổ chức đấu thầu. Quy trình xác định năng lực nhà đầu tư vẫn đảm bảo tính chặt chẽ thông qua việc phối hợp liên ngành và trình UBND tỉnh phê duyệt.

Đánh giá năng lực và quyền kế thừa của doanh nghiệp dự án

Việc đánh giá sơ bộ năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn tại Điều 13 Nghị định 25/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra hướng đi linh hoạt cho các trường hợp đặc thù.

"Trường hợp chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu sơ bộ về năng lực, kinh nghiệm thì nhà đầu tư đó nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận nhà đầu tư theo quy định tại khoản 3 Điều 29 Luật Đầu tư 2020 và điểm a khoản 2 Điều 30 Nghị định 31/2021/NĐ-CP mà không phải xác định giá sàn nộp ngân sách nhà nước."

Bên cạnh đó, quy định về doanh nghiệp dự án cũng được làm rõ. Doanh nghiệp do nhà đầu tư trúng thầu thành lập sẽ được kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ đã cam kết trong hồ sơ dự thầu. Tuy nhiên, đơn vị này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe của pháp luật về doanh nghiệp, đất đai, xây dựng và kinh doanh bất động sản.

Những thay đổi tại Thông tư 10/2024/TT-BKHĐT (có hiệu lực từ ngày 26/7/2024) được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, công bằng và hiệu quả hơn, giúp các dự án có sử dụng đất sớm được triển khai, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.