Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và khơi thông các nguồn lực kinh tế, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 17/2026/NQ-CP với những thay đổi mang tính chiến lược. Một trong những nội dung trọng tâm nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận và cộng đồng doanh nghiệp chính là việc phân cấp triệt để thẩm quyền giao đất, cho thuê đất về cho các địa phương.

Các cán bộ địa phương thảo luận về phương án phân cấp quản lý đất đai theo quy định mới (ảnh minh họa)

Phân cấp thẩm quyền - 'Cởi trói' cho các dự án tại địa phương

Theo tinh thần của Nghị quyết 17/2026/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải rà soát toàn diện các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Những nội dung nào đủ điều kiện sẽ được chuyển giao trực tiếp cho địa phương quyết định. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong lĩnh vực đất đai, nơi vốn dĩ các thủ tục thường kéo dài do phải qua nhiều cấp trung gian.

Việc phân cấp tập trung mạnh mẽ vào các khâu then chốt như: quyết định giao đất, cho thuê đất, và điều chỉnh các dự án có sử dụng đất. Thay vì phải chờ đợi ý kiến từ các cơ quan Trung ương như trước đây, chính quyền địa phương giờ đây có toàn quyền chủ động trong việc xem xét và phê duyệt hồ sơ dựa trên quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã được duyệt. Điều này phù hợp với định hướng tại Luật Đất đai 2024 và Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền chính quyền địa phương.

Nguyên tắc 'Rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm'

Nghị quyết nhấn mạnh một nguyên tắc cốt lõi: Phân cấp phải đi đôi với trách nhiệm. Khi địa phương được trao quyền, họ cũng đồng thời phải chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện và tính pháp lý của các quyết định. Điều này buộc các cơ quan chức năng tại địa phương phải nâng cao năng lực quản lý, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu công việc trong tình hình mới.

Việc khơi thông nguồn lực đất đai giúp các dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai nhanh chóng (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, việc phân cấp không chỉ đơn thuần là chuyển giao thẩm quyền mà còn gắn liền với việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Chính phủ yêu cầu tuyệt đối tránh tình trạng "bình mới rượu cũ" – tức là chuyển giao quyền lực nhưng vẫn giữ nguyên các quy trình phức tạp, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Các thủ tục sau khi phân cấp phải được cắt giảm tối đa các khâu trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ một cách thực chất.

Lộ trình thực hiện và vai trò của các Bộ ngành

Để hiện thực hóa các nội dung này, Chính phủ đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng phương án phân cấp chi tiết. Đồng thời, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan cũng sẽ được sửa đổi, bổ sung để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với Nghị quyết 17/2026/NQ-CP.

Đáng chú ý, Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 29/4/2026 đến hết ngày 01/3/2027. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, nếu có sự khác biệt về thủ tục hành chính hoặc điều kiện kinh doanh giữa các văn bản, các cơ quan sẽ ưu tiên áp dụng theo quy định tại Nghị quyết 17/2026/NQ-CP để đảm bảo tiến độ cải cách.

Việc thực hiện quyết liệt các giải pháp tại Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho thị trường bất động sản và các dự án đầu tư công, giúp các địa phương phát huy tối đa tiềm năng lợi thế từ nguồn lực đất đai, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước.