Thị trường ô tô cũ dự báo sẽ có nhiều biến động lớn trước quy định thuế mới (ảnh minh họa)

Bước ngoặt mới trong chính sách thuế nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng

Ngày 29/06/2011, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định số 36/2011/QĐ-TTg quy định về mức thuế nhập khẩu đối với xe ôtô chở người từ 15 chỗ ngồi trở xuống đã qua sử dụng. Đây được xem là một động thái mạnh mẽ nhằm kiểm soát lượng xe cũ nhập khẩu, đồng thời điều tiết tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế năm 2011.

Điểm đáng chú ý nhất của quy định này chính là việc thay đổi phương thức tính thuế. Thay vì chỉ áp dụng mức thuế tuyệt đối như trước đây, một số dòng xe sẽ phải chịu cơ chế "thuế chồng thuế", bao gồm cả thuế suất phần trăm và thuế tuyệt đối. Quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/08/2011, thay thế hoàn toàn cho Quyết định số 69/2006/QĐ-TTg ngày 28/03/2006.

Chi tiết mức thuế tuyệt đối mới áp dụng cho từng dòng xe

Theo nội dung tại Điều 1 Quyết định số 36/2011/QĐ-TTg, mức thuế được phân chia cụ thể dựa trên dung tích xi lanh và số chỗ ngồi của xe:

1. Xe dưới 9 chỗ ngồi: Áp lực thuế "kép"

Đối với dòng xe phổ biến nhất là xe từ 09 chỗ ngồi trở xuống, dung tích trên 1,5 lít, người nhập khẩu sẽ phải đối mặt với chi phí tăng cao đáng kể:

• Dung tích từ 1,5 lít đến dưới 2,5 lít: Chịu thuế suất phần trăm tương đương xe mới cùng loại, cộng thêm mức thuế tuyệt đối là 5.000 USD/xe.
• Dung tích từ 2,5 lít trở lên: Sau khi áp thuế suất phần trăm như xe mới, chủ xe phải nộp thêm mức thuế tuyệt đối lên tới 15.000 USD/xe.

Cơ quan Hải quan sẽ thắt chặt kiểm tra trị giá tính thuế đối với ô tô cũ nhập khẩu (ảnh minh họa)

2. Xe từ 10 đến 15 chỗ: Mức thuế tuyệt đối tăng mạnh

Dòng xe khách nhỏ cũng không nằm ngoài lộ trình tăng thuế lần này. Mặc dù không phải chịu thuế suất phần trăm, nhưng mức thuế tuyệt đối đã được điều chỉnh tăng từ 1.000 - 1.500 USD tùy loại:

• Dung tích dưới 2 lít: Thuế tuyệt đối là 9.500 USD/xe (tăng 1.500 USD).
• Dung tích từ 2 đến 3 lít: Thuế tuyệt đối tăng lên 13.000 USD/xe (tăng 1.000 USD).
• Dung tích trên 3 lít: Mức thuế suất ấn định ở mức 17.000 USD/xe.

3. Xe dung tích nhỏ: Mức tăng nhẹ hơn

Các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu có mức tăng thấp hơn nhằm khuyến khích sử dụng xe nhỏ:

• Dưới 1 lít: Thuế tuyệt đối tăng thêm 500 USD, đạt mức 3.500 USD/xe.
• Từ 1 đến 1,5 lít: Thuế tuyệt đối tăng thêm 1.000 USD, đạt mức 8.000 USD/xe.

Quyền hạn của Bộ Tài chính và mục tiêu điều tiết thị trường

Để đảm bảo tính linh hoạt trong quản lý, Thủ tướng Chính phủ đã giao quyền cho Bộ Tài chính trong việc điều chỉnh các mức thuế này. Cụ thể:

"Bộ Tài chính được điều chỉnh tăng hoặc giảm các mức thuế trong phạm vi 20% mức thuế quy định nhưng không vượt quá mức trần theo cam kết gia nhập WTO của Việt Nam."

Việc điều chỉnh này nhằm mục tiêu kiểm soát nhập siêu, ngăn ngừa hiện tượng gian lận thương mại thông qua việc khai báo sai giá trị xe hoặc dung tích xi lanh. Trong trường hợp cần điều chỉnh vượt quá mức 20%, Bộ Tài chính phải báo cáo và xin ý kiến quyết định từ Thủ tướng Chính phủ.

Tác động đến thị trường ô tô cuối năm 2011

Với việc thời điểm áp dụng là 15/08/2011, thị trường ô tô cũ dự kiến sẽ có một đợt "chạy đua" nhập khẩu trước giờ G. Các chuyên gia kinh tế nhận định, giá xe cũ trên thị trường có thể sẽ tăng tương ứng với mức thuế mới, khiến cơ hội sở hữu xe hơi của nhiều người dân trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, về mặt vĩ mô, đây là giải pháp cần thiết để giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và bảo vệ môi trường trước làn sóng xe cũ kém chất lượng tràn vào Việt Nam.

Người tiêu dùng và các doanh nghiệp kinh doanh ô tô cần nắm vững các quy định tại Quyết định số 36/2011/QĐ-TTg để có kế hoạch kinh doanh và mua sắm phù hợp trong giai đoạn tới.