Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là một bước đi mang tính kỹ thuật trong quản lý hành chính, mà còn là một cuộc cách mạng về tư duy quản lý Nhà nước. Công văn 48/CV-BCĐTKNQ18 vừa được ban hành đã cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, hướng tới mục tiêu "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Cơ quan hành chính Nhà nước đẩy mạnh cải cách theo tinh thần Công văn 48/CV-BCĐTKNQ18 (ảnh minh họa)

Lộ trình tháo gỡ vướng mắc thể chế trước ngày 30/6/2025

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Công văn 48/CV-BCĐTKNQ18 là yêu cầu các bộ, ngành địa phương phải hoàn thành việc rà soát và xây dựng các văn bản pháp lý chuyên ngành trước ngày 30/6/2025. Đây được xem là "hạn chót" để tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, tháo gỡ các điểm nghẽn về thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương.

Việc rà soát này tập trung vào việc điều chỉnh thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ trưởng theo hướng giảm bớt các thủ tục trung gian, tăng cường tính chủ động cho chính quyền địa phương. Điều này đảm bảo rằng khi mô hình chính quyền địa phương 02 cấp được triển khai chính thức, các địa phương đã có đủ công cụ pháp lý để vận hành bộ máy một cách trơn tru.

Các bộ, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ trong việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật (ảnh minh họa)

Đổi mới tư duy: Phân quyền rõ ràng, trách nhiệm minh bạch

Theo yêu cầu của Nghị quyết 192/2025/QH15, các cơ quan ngang bộ sẽ không còn quy định chi tiết tên bộ, ngành hay nhiệm vụ cụ thể vào trong luật. Thay vào đó, pháp luật sẽ phân công phạm vi quản lý Nhà nước một cách tổng quát, tạo không gian linh hoạt cho việc điều hành.

Công văn 48 cũng nhấn mạnh việc phân định thẩm quyền phải đi đôi với trách nhiệm cá nhân. Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ phải chịu trách nhiệm chính đối với lĩnh vực được phân công, tránh tình trạng đẩy trách nhiệm lên cấp trên hoặc Thủ tướng Chính phủ. Sự minh bạch này không chỉ giúp bộ máy hoạt động hiệu quả hơn mà còn giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng xác định cơ quan có thẩm quyền giải quyết các vướng mắc.

Giám sát định kỳ và báo cáo kết quả

Để đảm bảo tiến độ triển khai không bị đình trệ, kết quả thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ được gửi về Bộ Nội vụ định kỳ trước ngày 20 hàng tháng. Đây là cơ chế giám sát chặt chẽ, giúp cấp có thẩm quyền kịp thời nắm bắt các khó khăn phát sinh tại cơ sở để có phương án xử lý ngay lập tức.

Việc chuyển đổi sang mô hình 2 cấp là một bước đi tất yếu để tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong kỷ nguyên mới, đáp ứng kỳ vọng về một nền hành chính phục vụ, hiện đại và minh bạch.