Việc ban hành Nghị định 78/2023/NĐ-CP đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc khơi thông nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước. So với quy định cũ tại Nghị định 32/2017/NĐ-CP, những thay đổi mới này không chỉ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn hơn mà còn tạo ra cơ chế linh hoạt cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) trong việc hỗ trợ các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

1. Nới lỏng điều kiện vay vốn: "Cửa" rộng hơn cho doanh nghiệp

Một trong những điểm sáng nhất của quy định mới là việc đơn giản hóa các điều kiện khắt khe trước đây. Cụ thể, dự án chỉ cần được VDB thẩm định là có hiệu quả và khách hàng có khả năng tài chính để trả nợ tại thời điểm quyết định cho vay. Điều này thay thế cho quy định cũ vốn yêu cầu dự án phải có khả năng trả nợ vay một cách chung chung, gây khó khăn trong quá trình thẩm định thực tế.

Đặc biệt, Chính phủ đã mạnh dạn bãi bỏ yêu cầu mua bảo hiểm tài sản đối với tài sản bảo đảm tiền vay và bỏ điều kiện về chế độ hạch toán, kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Sự thay đổi này giúp giảm bớt gánh nặng chi phí và thủ tục hành chính cho các chủ đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp đang trong giai đoạn triển khai dự án mới.

2. Cơ chế vay vốn vượt giới hạn cho các dự án trọng điểm

Đây là một quy định hoàn toàn mới, mở đường cho các dự án có quy mô cực lớn, mang ý nghĩa quốc phòng, an ninh hoặc phục vụ nhu cầu thiết yếu của đời sống nhân dân. Theo đó, nếu khách hàng đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về an toàn tài chính và không có nợ xấu trong 03 năm gần nhất, VDB có thể đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn thông thường.

3. Thay đổi cách xác định giới hạn cho vay

Từ ngày 22/12/2023, tổng dư nợ cấp tín dụng của VDB không còn chỉ dựa trên vốn tự có mà còn bao gồm cả số dư trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh có kỳ hạn còn lại từ 05 năm trở lên. Cách tính này giúp tăng cường năng lực cho vay của ngân hàng, tạo ra dư địa lớn hơn để hỗ trợ nền kinh tế.

4. Thời hạn cho vay: Linh hoạt theo thực tế dự án

Thay vì áp đặt con số "cứng" không quá 12 năm hay 15 năm như trước, Nghị định 78/2023/NĐ-CP cho phép VDB tự quyết định thời hạn cho vay dựa trên kết quả thẩm định, đặc điểm sản xuất kinh doanh và khả năng thu hồi vốn của từng dự án cụ thể. Điều này giúp các dự án có chu kỳ hoàn vốn dài hơi không còn phải lo lắng về áp lực trả nợ quá sớm.

5. Lãi suất vay vốn: Sát cánh cùng thị trường

Mức lãi suất cho vay hiện nay sẽ do VDB quyết định dựa trên nguyên tắc bù đắp chi phí huy động và hoạt động, nhưng không được thấp hơn 85% lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước. Cơ chế này đảm bảo tính cạnh tranh và hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong khi vẫn duy trì sự an toàn cho hệ thống tài chính nhà nước.

6. Bỏ giới hạn về tổng thời gian gia hạn nợ

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn tạm thời, quy định mới đã bãi bỏ giới hạn tổng thời gian gia hạn nợ không quá 1/3 thời hạn cho vay tối đa. Sự thay đổi này mang lại sự chủ động cho VDB trong việc cơ cấu lại nợ, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian để phục hồi sản xuất và hoàn trả vốn vay.

Có thể thấy, những điểm mới tại Nghị định 78/2023/NĐ-CP là lời giải cho bài toán khơi thông nguồn lực đầu tư công, tạo đà cho sự phát triển bền vững của các ngành kinh tế mũi nhọn tại Việt Nam.