Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, ngành văn hóa Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc chơi. Để kiến tạo một không gian phát triển mới, đưa các giá trị văn hóa truyền thống lên môi trường số, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP ngày 09/7/2026 về hạ tầng văn hóa số. Đây được coi là một bước ngoặt pháp lý quan trọng, mở ra "cánh cửa vàng" cho các doanh nghiệp công nghệ và sáng tạo nội dung số tại Việt Nam.

Sản phẩm văn hóa số gồm những gì?

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 277/2026/NĐ-CP, sản phẩm và dịch vụ văn hóa số được định nghĩa là các sản phẩm, dịch vụ số thuộc lĩnh vực văn hóa, bao gồm các nhóm cốt lõi sau:

• Di sản văn hóa và tri thức văn hóa số: Các phiên bản số hóa 2D, 3D, thực tế ảo (VR), thực tại tăng cường (AR) của di sản văn hóa; bản đồ số di sản văn hóa; thư viện số; trưng bày, triển lãm trên môi trường điện tử.
• Nội dung và giải trí số: Âm nhạc, xuất bản phẩm điện tử (bao gồm các phiên bản số hóa 2D, 3D, VR, AR, thực tế hỗn hợp MR, thực tế mở rộng XR).
• Nghệ thuật và sáng tạo số: Điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, thiết kế sáng tạo, nghệ thuật biểu diễn trực tuyến trên môi trường số.
• Phân phối nội dung văn hóa số: Các nền tảng xuất bản điện tử, mạng xã hội chia sẻ nội dung trong lĩnh vực văn hóa.
• Du lịch và trải nghiệm văn hóa số: Hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ tự động, bản đồ số du lịch văn hóa, các sản phẩm trải nghiệm du lịch cá biệt hóa dựa trên công nghệ số và hệ sinh thái tài nguyên bản địa.

Để định hướng phát triển bài bản, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Danh mục sản phẩm, dịch vụ văn hóa số được ưu tiên phát triển phù hợp với yêu cầu quản lý và tình hình thực tiễn trong từng thời kỳ.

Ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) trong việc tái hiện di sản văn hóa Việt Nam (ảnh minh họa)

"Cú hích" miễn phí hạ tầng số lên tới 15 tháng

Một trong những rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) hoặc doanh nghiệp công nghệ khi bắt tay vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm văn hóa số chính là chi phí hạ tầng số (như máy chủ, đường truyền, điện toán đám mây...). Nhận diện được khó khăn này, Chính phủ đã đưa ra chính sách hỗ trợ cực kỳ thiết thực tại Điều 15 Nghị định số 277/2026/NĐ-CP.

Cụ thể, Nhà nước sẽ xây dựng và tổ chức triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng miễn phí dịch vụ hạ tầng số trong thời gian không quá 06 tháng để phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển đối với mỗi loại hình sản phẩm, dịch vụ. Đặc biệt, trường hợp cần thiết, thời gian này được gia hạn tối đa 03 lần, mỗi lần không quá 03 tháng căn cứ vào kết quả nghiên cứu, phát triển thực tế của doanh nghiệp.

Như vậy, tổng thời gian hỗ trợ sử dụng miễn phí hạ tầng số mà một doanh nghiệp có thể nhận được lên tới 15 tháng. Đây là khoảng thời gian đủ dài để các doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm thị trường trước khi chính thức thương mại hóa.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đầu tư, nghiên cứu, phát triển công nghệ số, sản phẩm công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số còn được hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số.

Kiến tạo hệ sinh thái cùng sáng tạo, cùng phát triển

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính hay hạ tầng vật lý, Nghị định số 277/2026/NĐ-CP còn quy định rõ trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc đồng hành toàn diện cùng doanh nghiệp:

• Định hướng chuyên môn: Ban hành tài liệu hướng dẫn hoặc bộ tiêu chí tham khảo về yêu cầu chuyên ngành đặc thù trong lĩnh vực văn hóa đối với sản phẩm công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số; tư vấn cho doanh nghiệp về các vấn đề văn hóa trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
• Xúc tiến thương mại: Tổ chức tôn vinh, tuyên truyền, phổ biến, giới thiệu, xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước để thúc đẩy phát triển và sử dụng đối với các sản phẩm đạt yêu cầu.
• Kết nối nguồn lực: Làm cầu nối liên kết doanh nghiệp với các đơn vị văn hóa, nghệ thuật (như các nhà hát, bảo tàng, thư viện...) để hình thành hệ sinh thái cùng sáng tạo, cùng khai thác và cùng tạo ra giá trị mới từ nguồn tài nguyên văn hóa đồ sộ của đất nước.

Với những chính sách đột phá và đồng bộ này, Nghị định số 277/2026/NĐ-CP kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tự tin kiến tạo nên những sản phẩm văn hóa số mang đậm bản sắc dân tộc nhưng vẫn tiếp cận được xu hướng công nghệ hiện đại của thế giới.