Thị trường tài chính Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi Chính phủ chính thức ban hành khung pháp lý cho phép thử nghiệm mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending). Đây không chỉ là cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ tài chính (Fintech) mà còn mở ra kênh tiếp cận vốn mới cho người dân và doanh nghiệp nhỏ.

Cơ sở pháp lý 'vàng' cho vay ngang hàng tại Việt Nam

Ngày 29/4/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 94/2025/NĐ-CP quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng. Văn bản này được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang an toàn, ngăn chặn các biến tướng của 'tín dụng đen' núp bóng công nghệ.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định 94/2025/NĐ-CP, giải pháp cho vay ngang hàng được định nghĩa như sau:

"Giải pháp cho vay ngang hàng là mô hình ứng dụng công nghệ thông tin do các công ty cho vay ngang hàng cung cấp để kết nối thông tin và hỗ trợ việc giao kết hợp đồng giữa khách hàng là bên đi vay và bên cho vay bằng đồng Việt Nam."

Những quy định 'thép' đối với công ty Fintech

Để đảm bảo tính minh bạch và an toàn hệ thống, pháp luật đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt đối với các tổ chức trung gian. Cụ thể, các công ty cho vay ngang hàng tham gia thử nghiệm tuyệt đối không được thực hiện các hành vi sau:

• Không tự bảo đảm khoản vay: Công ty không được phép đứng ra cam kết trả nợ thay cho bên vay hoặc cung cấp các biện pháp bảo đảm tài chính trực tiếp.
• Không được là bên vay: Để tránh xung đột lợi ích, công ty Fintech không được phép hoạt động như một khách hàng vay trên chính nền tảng của mình.
• Cấm kết nối với tiệm cầm đồ: Quy định nêu rõ không cung cấp dịch vụ cho vay cho các công ty kinh doanh dịch vụ cầm đồ, nhằm tách bạch rõ ràng giữa Fintech và các loại hình cho vay truyền thống khác.

Điều kiện tham gia và thời gian thử nghiệm

Đối tượng tham gia vào hệ sinh thái này cũng được khu trú rõ ràng. Khách hàng (bao gồm cả bên vay và bên cho vay) phải là pháp nhân hoặc cá nhân có quốc tịch Việt Nam, hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam. Điều này giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát và bảo vệ quyền lợi các bên trong phạm vi tài phán quốc gia.

Về thời gian triển khai, mỗi dự án thử nghiệm sẽ có thời hạn tối đa là 02 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận. Trong một số trường hợp đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước có thể xem xét gia hạn nhưng phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt phạm vi đã đăng ký.

Lời khuyên cho người dùng

Dù hành lang pháp lý đã dần hoàn thiện, người dân khi tham gia vay hoặc cho vay qua các nền tảng P2P cần lưu ý kiểm tra kỹ Giấy chứng nhận tham gia cơ chế thử nghiệm của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ theo Nghị định 94/2025/NĐ-CP sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có trong kỷ nguyên tài chính số.