Ngày 05/08/2008, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 88/2008/NĐ-CP về việc xác định lại giới tính. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng, tạo cơ sở cho các cá nhân có khuyết tật bẩm sinh về giới tính hoặc giới tính chưa được định hình chính xác được sống đúng với bản dạng sinh học của mình.

Quy định mới về xác định lại giới tính mang lại hy vọng cho nhiều người (ảnh minh họa)

Nguyên tắc bảo đảm quyền con người và sự tự nguyện

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 88/2008/NĐ-CP, việc xác định lại giới tính phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, khách quan và khoa học. Pháp luật Việt Nam nhấn mạnh rằng mỗi cá nhân đều có quyền được sống theo đúng giới tính của mình, và các cơ quan chức năng có trách nhiệm hỗ trợ, bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình này.

"Việc xác định lại giới tính phải được tiến hành tự nguyện, khách quan, trung thực, khoa học và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc đã xác định lại giới tính."

Đối tượng được phép xác định lại giới tính

Nghị định nêu rõ, việc xác định lại giới tính chỉ áp dụng cho hai nhóm đối tượng cụ thể:

• Người có khuyết tật bẩm sinh về giới tính: Là những trường hợp có sự bất thường ở bộ phận sinh dục ngay từ khi mới sinh, khiến việc phân biệt nam hay nữ gặp khó khăn.
• Người có giới tính chưa được định hình chính xác: Là những trường hợp mà cấu tạo bộ phận sinh dục, nhiễm sắc thể giới tính chưa thể khẳng định rõ ràng là nam hay nữ.

Các chuyên gia y tế sẽ thực hiện quy trình kiểm tra nghiêm ngặt trước khi can thiệp (ảnh minh họa)

Nghiêm cấm hành vi chuyển đổi giới tính tùy tiện

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 88/2008/NĐ-CP là quy định nghiêm cấm thực hiện việc chuyển đổi giới tính đối với những người đã hoàn thiện về giới tính. Điều này có nghĩa là những người có cấu tạo sinh học nam hoặc nữ hoàn chỉnh, không có khuyết tật bẩm sinh, sẽ không được phép thực hiện các phẫu thuật để thay đổi giới tính sang giới tính ngược lại.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng nghiêm cấm các hành vi phân biệt đối xử, tiết lộ bí mật đời tư hoặc lợi dụng việc xác định lại giới tính để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Căn cứ pháp lý để thay đổi hộ tịch

Sau khi thực hiện các can thiệp y tế và được cấp giấy chứng nhận y tế theo quy định, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan hộ tịch thực hiện việc đăng ký thay đổi giới tính trong các giấy tờ tùy thân. Đây là bước cuối cùng để người dân chính thức được công nhận về mặt pháp lý với giới tính mới, giúp họ thuận tiện hơn trong các giao dịch dân sự và đời sống xã hội.

Việc ban hành Nghị định này vào thời điểm tháng 8/2008 được xem là một bước tiến lớn trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền dân sự tại Việt Nam, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của một bộ phận người dân đang gặp khó khăn do các khiếm khuyết về mặt sinh học.